Các Quan Xét 9

1 A-bi-mê-léc, con trai Giê-ru-ba-anh, sang qua Si-chem, đến cùng các cậu và cả nhà ông ngoại mình, mà nói rằng:2 Xin các ông hãy hỏi hết thảy người Si-chem, mà nói rằng: Hoặc tất cả bảy mươi người con trai Giê-ru-ba-anh cai trị trên các ngươi, hoặc chỉ một người làm vua của các ngươi, điều nào là tốt hơn? Cũng hãy nhớ rằng ta đồng cốt nhục với các ngươi.3 Các cậu người nói giùm người, đem các lời nầy thuật lại cho hết thảy dân Si-chem nghe, và lòng chúng nghiêng về A-bi-mê-léc, vì chúng nói rằng: Người là anh em ta.4 Chúng bèn ban cho người bảy mươi miếng bạc của miếu Ba-anh-Bê-rít; A-bi-mê-léc lấy bạc đó mướn những kẻ bại hoại hoang đàng đi theo mình.5 Đoạn, người đi đến nhà cha mình tại Óp-ra, và trên một hòn đá, giết các anh em mình, tức những con trai của Giê-ru-ba-anh, số là bảy mươi người. Chỉ một mình Giô-tham, con út của Giê-ru-ba-anh, còn sống, bởi vì chàng đã ẩn mình.6 Bấy giờ, hết thảy người Si-chem nhóm hiệp với cả họ Mi-lô, đi đến cây dẻ bộp bia-đá ở tại Si-chem, mà tôn A-bi-mê-léc làm vua.7 Giô-tham hay đặng điều đó, bèn đi lên đứng trên chót núi Ga-ri-xim, cất tiếng la rằng: Hỡi người Si-chem, hãy nghe ta, và nguyện Đức Chúa Trời nghe các ngươi!8 Các cây cối đều đi đặng xức dầu cho một vua cai trị chúng nó. Chúng nó nói cùng cây ô-li-ve rằng: Hãy cai trị chúng tôi.9 Cây ô-li-ve đáp: Ta há sẽ bỏ dầu ta mà Đức Chúa Trời và loài người đều tôn vinh, đặng đi xao động trên các cây cối ư?10 Các cây cối lại nói cùng cây vả rằng: Hãy đến cai trị chúng tôi.11 Nhưng cây vả đáp rằng: Ta há sẽ bỏ sự ngọt ngon và trái tươi tốt ta đặng đi xao động trên các cây cối ư?12 Đoạn, các cây cối nói cùng cây nho rằng: Hãy đến cai trị chúng tôi.13 Nhưng cây nho đáp: Ta há sẽ bỏ rượu ngon ta, là thứ làm cho vui Đức Chúa Trời và người ta, đặng đi xao động trên các cây cối ư?14 Bấy giờ, hết thảy cây cối nói cùng gai góc rằng: Hãy đến cai trị chúng tôi.15 Gai góc đáp cùng các cây cối rằng: Nếu bởi lòng chân thật mà các ngươi muốn xức dầu ta làm vua các ngươi, thì hãy đến núp dưới bóng ta; bằng không, nguyện lửa ra từ gai và thiêu nuốt cây bá hương Li-ban đi!16 Bây giờ, có phải các ngươi cư xử chân thật và công bình mà tôn A-bi-mê-léc làm vua chăng? Các ngươi có hậu đãi Giê-ru-ba-anh và nhà người chăng? Có báo đáp điều người đã làm cho các ngươi chăng?17 Vì cha ta có tranh chiến cho các ngươi, liều mình mà giải cứu các ngươi khỏi tay dân Ma-đi-an.18 Nhưng ngày nay các ngươi lại dấy lên cùng nhà cha ta, đã giết trên một hòn đá các con trai người, số là bảy mươi người, và lấy A-bi-mê-léc, con trai của con đòi người, mà tôn lên làm vua của dân Si-chem, vì hắn là anh em các ngươi.19 Vậy, ví bằng ngày nay các ngươi có lấy sự chân thật và chánh trực mà đãi Giê-ru-ba-anh và nhà người, thì A-bi-mê-léc khá vui mừng nơi các ngươi, và các ngươi hãy vui mừng nơi hắn!20 Bằng chẳng, nguyện lửa ra từ A-bi-mê-léc thiêu nuốt những người Si-chem cùng họ Mi-lô; và nguyện lửa ra từ những người Si-chem cùng họ Mi-lô mà thiêu nuốt A-bi-mê-léc!21 Đoạn, Giô-tham trốn, đi ẩn náu tại Bê-re, và ở đó, vì sợ A-bi-mê-léc, anh mình.22 A-bi-mê-léc cai trị Y-sơ-ra-ên trong ba năm.23 Đoạn, Đức Chúa Trời sai đến một ác thần sanh sự bất bình giữa A-bi-mê-léc và người Si-chem; người Si-chem bèn phản nghịch A-bi-mê-léc,24 để báo thù tội sát nhân đã phạm cùng bảy mươi con trai Giê-ru-ba-anh, và khiến huyết họ đổ lại trên A-bi-mê-léc, là anh đã giết họ, cùng đổ trên người Si-chem đã giúp hắn giết anh em mình.25 Người Si-chem sai mấy kẻ đi rình rập người trên chót núi; chúng nó cướp giựt những kẻ đi qua đường gần bên chúng nó. A-bi-mê-léc hay được điều đó.26 Bấy giờ, Ga-anh, con trai Ê-bết, cùng anh em mình đến vào trong Si-chem; người Si-chem đều để lòng tin cậy nơi người.27 Rồi chúng ra ngoài đồng, hái những vườn nho của mình, đạp trái nho, và dự tiệc yến. Đoạn, họ vào trong đền thờ của thần chúng, ăn và uống, rồi rủa sả A-bi-mê-léc.28 Ga-anh, con trai Ê-bết, bèn nói rằng: A-bi-mê-léc là ai, Si-chem là chi mà chúng ta phục sự A-bi-mê-léc? Hắn há chẳng phải là con trai Giê-ru-ba-anh sao? Còn Xê-bun, há chẳng phải là kẻ phụ tá hắn ư? Các ngươi khá phục sự những người Hê-mô, là cha của Si-chem; còn chúng ta sao lại phục sự hắn?29 Ồ! nếu ta có dân sự nầy dưới tay ta, ta sẽ đuổi A-bi-mê-léc đi! Đoạn, người nói cùng A-bi-mê-léc rằng: Hãy gia tăng quân lính ngươi mà ra trận!30 Xê-bun, quan cai thành, nghe được các lời của Ga-anh, con trai Ê-bết nói, thì cơn giận người phừng lên,31 mật sai sứ đến A-bi-mê-léc, mà nói rằng: Nầy Ga-anh, con trai Ê-bết, và anh em nó đã đến Si-chem, xui giục thành dấy nghịch cùng ông.32 Vậy, đêm nay ông và các người theo ông phải chổi dậy, đi phục binh ngoài đồng.33 Đến sáng mai khi mặt trời vừa mọc, ông phải dậy sớm, xông hãm thành. Khi Ga-anh và quân theo nó ra đánh ông, thì ông hãy tùy cơ mà làm.34 Vậy, A-bi-mê-léc và cả đạo binh theo người đều chổi dậy ban đêm, chia ra làm bốn đội, và mai phục gần Si-chem.35 Ga-anh, con trai Ê-bết, kéo ra và đứng tại cửa thành; A-bi-mê-léc và cả đạo binh theo người bèn đi ra khỏi nơi phục.36 Ga-anh thấy đạo binh ấy, nói cùng Xê-bun rằng: Ta thấy một đạo binh từ trên chót núi xuống. Xê-bun đáp: Ngươi thấy bóng núi mà tưởng là người ta đó chớ!37 Nhưng Ga-anh lại tiếp rằng: Quả thật một cơ binh ở trên núi xuống, và một đội do đường cây dẻ bộp thuật sĩ mà đến.38 Xê-bun bèn la lên rằng: Chính ngươi đã nói: A-bi-mê-léc là ai mà ta phục sự hắn! Vậy, những lời khoe khoang của ngươi đó đã ra sao? Đó há chẳng phải đạo binh mà người khinh dể ư? Bây giờ, khá đi ra giao chiến cùng chúng nó!39 Ga-anh bèn đứng đầu các người Si-chem, đi ra giao chiến cùng A-bi-mê-léc.40 Ga-anh bị A-bi-mê-léc đuổi theo, chạy trốn trước mặt người, và nhiều người bị thương ngã chết dọc đường, cho đến cửa thành.41 A-bi-mê-léc đi ở tại A-ru-ma. Còn Xê-bun đuổi Ga-anh và anh em người đi, không cho ở tại Si-chem nữa.42 Qua ngày sau, dân sự đi ra ngoài đồng, có người đem tin đó cho A-bi-mê-léc hay.43 Người bèn bắt cơ binh mình chia ra làm ba đội, để mai phục ngoài đồng. Khi thấy dân sự ở thành kéo ra, người liền chổi dậy và hãm đánh chúng nó.44 Đoạn A-bi-mê-léc và những kẻ đi theo lướt đến trước, dừng lại tại cửa thành; còn hai đội kia xông vào hết thảy người ở ngoài đồng, và đánh giết họ.45 A-bi-mê-léc hãm đánh thành trọn ngày, bèn chiếm lấy và giết hết thảy người ở trong, rồi phá thành và rắc muối ở đó.46 Nghe tin nầy, hết thảy dân sự ở tháp Si-chem đều rút về trong đồn của miếu thần Bê-rít.47 Người ta đem tin cho A-bi-mê-léc hay rằng hết thảy dân sự tháp Si-chem đều hiệp lại tại trong đồn.48 A-bi-mê-léc bèn đi lên núi Sanh-môn với cả đạo binh theo mình. Người cầm lấy nơi tay một cái rìu chặt một nhánh cây, đỡ nó lên và vác trên vai; rồi nói cùng quân theo mình rằng: Các ngươi có thấy điều ta làm chăng? Hãy mau mau làm như ta.49 Vậy, mỗi người chặt một nhánh cây, rồi đi theo A-bi-mê-léc. Họ dựng sắp nhánh cây đó nơi đồn, châm lửa vào, và thiêu đồn cùng những người ở trong. Như vậy hết thảy những người ở tháp Si-chem, nam và nữ, đều chết, số ước một ngàn.50 A-bi-mê-léc liền đi đánh Thê-bết, vây và chiếm lấy nó.51 Giữa thành phố có một cái tháp vững bền, hết thảy dân sự của thành, nam và nữ, đều chạy vô núp tại đó, và đóng cửa lại, rồi lên trên đỉnh tháp.52 A-bi-mê-léc tấn tới tháp, xông hãm nó, và đi lại gần cửa đặng phóng hỏa.53 Nhưng một người nữ ném thớt cối trên đầu A-bi-mê-léc làm bể sọ người.54 Người liền kêu gã trai trẻ cầm binh khí hầu mình, mà nói rằng: Hãy rút gươm ngươi ra giết ta đi, kẻo người ta nói: một người đàn bà đã giết người! Vậy, gã trai trẻ bèn đâm người, thì người chết.55 Khi người Y-sơ-ra-ên thấy A-bi-mê-léc đã chết, thì mỗi người đi về nhà mình.56 Như vậy, Đức Chúa Trời báo ứng A-bi-mê-léc vì tội ác hắn đã phạm cùng cha mình mà giết bảy mươi người anh em mình.57 Đức Chúa Trời cũng báo ứng dân Si-chem vì mọi điều ác mà chúng nó làm. Sự rủa sả của Giô-tham, con trai Giê-ru-ba-anh, ứng nghiệm trên chúng nó là như vậy.

Judges 9

Abimelech Murders His Brothers

1 Now Abimelech son of Jerub-Baal went to Shechem to see his mother’s relatives.t He said to them and to his mother’s entire extended family,t2 “Tellt all the leaders of Shechem this: ‘Why would you wantt to have seventy men, all Jerub-Baal’s sons, ruling over you, when you can have just one ruler? Recall that I am your own flesh and blood.’”t3 His mother’s relativest spoke on his behalf tot all the leaders of Shechem and reported his proposal.t The leaders were drawn to Abimelech;t they said, “He is our close relative.”t4 They paid him seventy silver shekels out of the temple of Baal-Berith. Abimelech then used the silver to hire some lawless, dangeroust men as his followers.t5 He went to his father’s home in Ophrah and murdered his half-brothers,t the seventy legitimatet sons of Jerub-Baal, on one stone. Only Jotham, Jerub-Baal’s youngest son, escaped,t because he hid.

6 All the leaders of Shechem and Beth Millo assembled and then went and made Abimelech king by the oak near the pillars in Shechem.

Jotham’s Parable

7 When Jotham heard the news,t he went and stood on the top of Mount Gerizim. He spoke loudly to the people below,t “Listen to me, leaders of Shechem, so that God may listen to you!
8 “The trees were determined to go outt and choose a king for themselves.t They said to the olive tree, ‘Be our king!’t

9 But the olive tree said to them, ‘I am not going to stop producing my oil, which is used to honor gods and men, just to sway above the other trees!’t
10 “So the trees said to the fig tree, ‘You come and be our king!’t

11 But the fig tree said to them, ‘I am not going to stop producing my sweet figs, my excellent fruit, just to sway above the other trees!’t
12 “So the trees said to the grapevine, ‘You come and be our king!’t

13 But the grapevine said to them, ‘I am not going to stop producing my wine, which makes gods and men so happy, just to sway above the other trees!’t
14 “So all the trees said to the thornbush, ‘You come and be our king!’t

15 The thornbush said to the trees, ‘If you really want to chooset me as your king, then come along, find safety under my branches!t Otherwiset may fire blaze from the thornbush and consume the cedars of Lebanon!’
16 “Now, if you have shown loyalty and integrity when you made Abimelech king, if you have done right to Jerub-Baal and his family,t if you have properly repaid himt –17 my father fought for you; he risked his lifes and delivered you from Midian’s power.t18 But you have attackedt my father’s familyt today. You murdered his seventy legitimatet sons on one stone and made Abimelech, the son of his female slave, king over the leaders of Shechem, just because he is your close relative.t19 So if you have shown loyalty and integrity to Jerub-Baal and his familyt today, then may Abimelech bring you happiness and may you bring him happiness!t20 But if not, may fire blaze from Abimelech and consume the leaders of Shechem and Beth Millo! May fire also blaze from the leaders of Shechem and Beth Millo and consume Abimelech!”

21 Then Jotham ran awayt to Beer and lived there to escape fromt Abimelech his half-brother.t

God Fulfills Jotham’s Curse

22 Abimelech commandedts Israel for three years.23 God sent a spirit to stir up hostilityt between Abimelech and the leaders of Shechem. He made the leaders of Shechem disloyalt to Abimelech.24 He did this so the violent deaths of Jerub-Baal’s seventy sons might be avenged and Abimelech, their half-brothert who murdered them, might have to pay for their spilled blood, along with the leaders of Shechem who helped him murder them.t

25 The leaders of Shechem rebelled against Abimelech by puttingts bandits int the hills, who robbed everyone who traveled by on the road. But Abimelech found out about it.t
26 Gaal son of Ebeds came through Shechem with his brothers. The leaders of Shechem transferred their loyalty to him.t27 They went out to the field, harvested their grapes,t squeezed out the juice,t and celebrated. They came to the templet of their god and ate, drank, and cursed Abimelech.28 Gaal son of Ebed said, “Who is Abimelech and who is Shechem, that we should serve him? Is he not the son of Jerub-Baal, and is not Zebul the deputy he appointed?t Serve the sons of Hamor, the father of Shechem! But why should we serve Abimelech?t

29 If only these ment were under my command,ts I would get rid of Abimelech!” He challenged Abimelech,t “Mustert your army and come out for battle!”t
30 When Zebul, the city commissioner, heard the words of Gaal son of Ebed, he was furious.t31 He sent messengers to Abimelech, who was in Arumah,t reporting, “Beware!t Gaal son of Ebed and his brothers are comingt to Shechem and inciting the city to rebel against you.t32 Now, come upt at night with your ment and set an ambush in the field outside the city.t

33 In the morning at sunrise quickly attack the city. When he and his men come out to fight you, do what you can to him.”t
34 So Abimelech and all his men came upt at night and set an ambush outside Shechem – they divided intot four units.35 When Gaal son of Ebed came out and stood at the entrance to the city’s gate, Abimelech and his men got up from their hiding places.36 Gaal saw the ment and said to Zebul, “Look, men are coming down from the tops of the hills.” But Zebul said to him, “You are seeing the shadows on the hills – it just looks like men.”t37 Gaal again said, “Look, men are coming down from the very centert of the land. A unitt is coming by way of the Oak Tree of the Diviners.”t38 Zebul said to him, “Where now are your bragging words,t ‘Who is Abimelech that we should serve him?’ Are these not the ment you insulted?t Go out now and fight them!”39 So Gaal led the leaders of Shechem outt and fought Abimelech.40 Abimelech chased him, and Gaalt ran from him. Many Shechemitest fell wounded at the entrance of the gate.

41 Abimelech went backs to Arumah; Zebul drove Gaal and his brothers out of Shechem.t
42 The next day the Shechemitest came out to the field. When Abimelech heard about it,t43 he took his ment and divided them into three units and set an ambush in the field. When he saw the people coming out of the city,t he attacked and struck them down.t44 Abimelech and his unitst attacked and blockedt the entrance to the city’s gate. Two units then attacked all the people in the field and struck them down.

45 Abimelech fought against the city all that day. He captured the city and killed all the people in it. Then he leveledt the city and spread salt over it.ts
46 When all the leaders of the Tower of Shechems heard the news, they went to the strongholdt of the temple of El-Berith.s47 Abimelech heardt that all the leaders of the Tower of Shechem were in one place.t48 He and all his ment went up on Mount Zalmon. Het took an axt in his hand and cut off a tree branch. He put itt on his shoulder and said to his men, “Quickly, do what you have just seen me do!”t

49 So each of his men also cut off a branch and followed Abimelech. They put the branchest against the stronghold and set fire to it.t All the peoplet of the Tower of Shechem died – about a thousand men and women.
50 Abimelech moved ont to Thebez; he besieged and captured it.t51 There was a fortifiedt towert in the center of the city, so all the men and women, as well as the city’s leaders, ran into it and locked the entrance. Then they went up to the roof of the tower.52 Abimelech came and attacked the tower. When he approached the entrance of the tower to set it on fire,53 a woman threw an upper millstones down on hist head and shattered his skull.54 He quickly called to the young man who carried his weapons,t “Draw your sword and kill me, so they will not say,t ‘A woman killed him.’” So the young man stabbed him and he died.

55 When the Israelites saw that Abimelech was dead, they went home.t
56 God repaid Abimelech for the evil he did to his father by murdering his seventy half-brothers.t

57 God also repaid the men of Shechem for their evil deeds. The curse spoken by Jotham son of Jerub-Baal fellt on them.