MATEO 13

Ang Sambingay Mahitungod sa Tigsabwag

(Mc. 4:1-9; Lu. 8:4-8)

1 Nianang adlawa, migawas si Jesus sa balay ug miadto siya sa daplin sa linaw ug milingkod didto.2 Apan tungod kay gilibotan siya sa daghan nga mga tawo, misakay siya sa sakayan ug milingkod aron sa pagtudlo. Ang mga tawo diha sa daplin sa linaw naminaw samtang nagtudlo siya.

3 Daghan ang iyang gitudlo kanila pinaagi sa mga sambingay. Miingon siya,
4 Nasabwag ang uban nga binhi sa daplin sa dalan, ug gituka kini sa mga langgam.5 Ang uban didto nasabwag sa kabatoan. Gamay lang ang yuta niini, busa dali ra nga mitubo ang binhi.6 Apan nalawos kini sa dihang nainitan sa adlaw, ug nalaya ra dayon tungod kay gamay ra ang gamot.7 Ang uban nga binhi mitubo sa yuta nga may tunokon nga mga sagbot, apan sa paglabong sa mga sagbot natabonan kini.8  Ang uban usab nga binhi nasabwag sa maayo nga yuta, mitubo ug namunga. Ang uban igo-igo lang ang bunga, ang uban daghan, ug ang uban daghan kaayo. + 13:8 Ang uban . . . daghan kaayo: Sa literal, Ang uban 30, ang uban 60, ang uban 100.

9 Kamo nga nagapaminaw, kinahanglan sabton gayod ninyo kining inyong nadungog."

Ang Katuyoan sa mga Sambingay

(Mc. 4:10-12; Lu. 8:9-10)

10 Unya miduol kang Jesus ang iyang mga sumusunod ug nangutana.11 Mitubag si Jesus kanila,12 Kay ang tawo nga magtipig sa iyang nadungog nga kamatuoran hatagan pa ug pagsabot, ug daghan gayod ang idugang kaniya. Apan ang tawo nga wala magtipig sa iyang nadungog nga kamatuoran, bisan ang gamay niyang nasabtan, kuhaon pa gikan kaniya.13 Busa nagasulti ako kanila pinaagi sa mga sambingay tungod kay nagatan-aw sila apan dili makakita, ug naminaw sila apan dili makasabot.14  Busa natuman diha kanila ang giingon sa Dios pinaagi sa propeta nga si Isaias,

15 Tungod kay gahig ulo kining mga tawhana.
16 Apan bulahan kamong mga nagasunod kanako, kay nakakita kamo ug nakadungog.

17 Sa pagkatinuod, daghan ang mga propeta ug matarong nga mga tawo kaniadto nga nagtinguha nga makakita ug makadungog sa inyong nakita ug nadungog karon, apan wala kini mahitabo sa ilang panahon."

Gipasabot ni Jesus ang Kahulogan sa Sambingay

(Mc. 4:13-20; Lu. 8:11-15)

19 Ang naminaw sa pulong mahitungod sa paghari sa Dios apan wala makasabot, nahisama niadtong daplin sa dalan nga nasabwagan ug binhi. Miabot si Satanas, ug giilog niya ang pulong diha sa iyang kasingkasing.20  Ang kabatoan nga gamay lang ug yuta nga nasabwagan sa binhi mao ang tawo nga nakadungog ug midawat sa pulong sa Dios nga may kalipay.21  Apan dili kini kinasingkasing. Busa wala molungtad ang iyang pagtuo. Sa pag-abot sa kalisod o paglutos tungod sa iyang pagdawat sa pulong sa Dios, mibiya siya sa iyang pagtuo.22  Ang yuta nga may mga tunokon nga sagbot nga nasabwagan ug binhi mao ang tawo nga nakadungog sa pulong sa Dios. Apan tungod sa mga kabalaka sa panginabuhi ug pagpaningkamot nga makaangkon ug bahandi, nalimtan niya ang pulong sa Dios nga iyang nadungog ug wala kini namunga sa iyang kinabuhi .

23  Apan ang maayo nga yuta nga nasabwagan ug binhi mao ang tawo nga naminaw gayod ug nakasabot sa pulong sa Dios . Namunga gayod ang pulong sa Dios sa iyang kinabuhi . Ang uban igo-igo lang ang bunga, ang uban daghan, ug ang uban daghan kaayo." + 13:23 Ang uban . . . daghan kaayo: Sa literal, Ang uban 30, ang uban 60, ang uban 100.

Ang Sambingay Mahitungod sa Sagbot

24 Nagpadayon si Jesus sa iyang pagtudlo sa mga tawo pinaagi sa sambingay. Miingon siya,25  Sa kagabhion, samtang ang mga tawo nangatulog, ang iyang kaaway miadto didto ug nagsabwag ug liso sa sagbot ug unya mipauli.26 Mitubo ang tanom, ug sa dihang namunga kini nakita nga may mga sagbot diay.27 Busa miadto kaniya ang iyang mga sulugoon ug miingon,28 Miingon ang ilang agalon, Busa nangutana sila sa ilang agalon,29 Mitubag ang ilang agalon,

30 Pasagdi lang ninyo hangtod nga moabot ang ting-ani. Sa ting-ani sugoon ko ang mga mag-aani nga unahon pagpangibot ang mga sagbot ug bugkoson aron sunogon. Pagkahuman, ipatigom ko kanila ang inani ngadto sa akong bodega.> "

Ang Sambingay Mahitungod sa Binhi sa Mustasa

(Mc. 4:30-32; Lu. 13:18-19)

31 Gisultihan usab niya sila niini nga sambingay,

32 Ang binhi sa mustasa mao ang labing gamay sa tanan nga binhi. Apan kon motubo na gani, kini mao ang labing taas sa mga utanon, ug sama na sa kahoy ang iyang katas-on. Bisan gani ang mga langgam makasalag diha sa iyang mga sanga."

Ang Sambingay Mahitungod sa Patubo sa Pan

(Lu. 13:20-21)

33 Gisultihan na usab niya sila sa lain pa nga sambingay,

Nganong Sambingay ang Gigamit ni Jesus sa Pagpanudlo?

(Mc. 4:33-34)

34 Gipaagi ni Jesus sa mga sambingay ang iyang mga pagpanudlo mahitungod sa paghari sa Dios. Wala siyay gisulti nga wala niya ipaagi sa sambingay.

35 Katumanan kini sa giingon sa Dios pinaagi sa iyang propeta:

Gipasabot ni Jesus ang Kahulogan sa Sambingay Mahitungod sa Sagbot

36 Human niadto gibiyaan ni Jesus ang mga tawo ug misulod siya sa balay. Misulod usab didto ang iyang mga sumusunod ug nangutana kaniya,37 Miingon siya,38 Ang yuta nga gisabwagan mao ang kalibotan. Ang maayo nga binhi mao ang mga tawo nga nagapasakop sa paghari sa Dios. Ug ang mga sagbot mao ang mga tawo nga sakop ni Satanas.39 Si Satanas mao ang kaaway nga nagsabwag sa mga sagbot. Ang ting-ani mao ang kataposan sa kalibotan, ug ang mga mag-aani mao ang mga anghel.40 Sama nga ang mga sagbot ibton ug unya sunogon mao usab unya ang mahitabo sa kataposan sa kalibotan.41  add Ako nga Anak sa Tawo magpadala sa akong mga anghel aron tigomon ug pagawason gikan sa akong gingharian ang tanan nga nagabuhat ug daota nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa uban.42 Ug itambog sila ngadto sa kalayo sa impiyerno. Ug didto maghilak sila ug magkagot ang ilang mga ngipon.

43 Ang mga matarong mosidlak sama sa adlaw didto sa gingharian sa ilang Amahan. Kinahanglan sabton gayod ninyo kining inyong nadungog!"

Ang Sambingay Mahitungod sa Bahandi nga Gilubong

Ang Sambingay Mahitungod sa Perlas

46 Sa pagkakita niya sa mahalon kaayo nga perlas, mipauli siya ug gibaligya ang tanan niyang kabtangan ug unya gipalit niya kadto nga perlas."

Ang Sambingay Mahitungod sa Pukot

48 Sa dihang daghan na ang isda sulod sa pukot gibira kini ngadto sa daplin. Unya nanglingkod ang mga mangingisda aron mamili. Ang maayo nga mga isda gibutang nila sa mga bukag, apan ang mga dili maayo nga mga isda gipanglabay nila.49 Sama usab niini ang mahitabo sa kataposan sa kalibotan. Moabot dinhi ang mga anghel aron ilain ang mga tawo nga daotan gikan sa mga tawo nga matarong.

50 Ug ang mga tawo nga daotan itambog ngadto sa kalayo sa impiyerno. Maghilak sila ug magkagot ang ilang mga ngipon."
51 Unya nangutana si Jesus kanila, Mitubag sila,

52 Midugang pag-ingon si Jesus,

Gisalikway si Jesus Didto sa Nazaret

(Mc. 6:1-6; Lu. 4:16-30)

53-54 Human nagtudlo si Jesus niining mga sambingay, miadto siya sa iyang lungsod. Nagtudlo siya didto sa sulod sa simbahan sa mga Judio. Natingala ang mga nakadungog sa iyang mga gipanudlo. Ug nagpangutan-anay sila,55 Dili ba anak ra man siya sa panday? Dili ba si Maria man ang iyang inahan ug ang mga igsoon niya mao sila si Santiago, Jose, Simon, ug Judas?56 Dili ba dinhi man nagpuyo ang tanan niyang mga igsoong babaye? Asa ba siya nakakuha niining tanan?"57 Busa dili gayod sila motuo kaniya. Miingon si Jesus kanila,58 Busa wala si Jesus magbuhat ug daghan nga mga milagro didto tungod kay dili sila motuo kaniya.

Matthew 13

A Harvest Story

1-3 At about that same time Jesus left the house and sat on the beach. In no time at all a crowd gathered along the shoreline, forcing him to get into a boat. Using the boat as a pulpit, he addressed his congregation, telling stories.

4-8 "What do you make of this? A farmer planted seed. As he scattered the seed, some of it fell on the road, and birds ate it. Some fell in the gravel; it sprouted quickly but didn't put down roots, so when the sun came up it withered just as quickly. Some fell in the weeds; as it came up, it was strangled by the weeds. Some fell on good earth, and produced a harvest beyond his wildest dreams.

9 "Are you listening to this? Really listening?"

Why Tell Stories?

10 The disciples came up and asked, "Why do you tell stories?"

11-15 He replied, "You've been given insight into God's kingdom. You know how it works. Not everybody has this gift, this insight; it hasn't been given to them. Whenever someone has a ready heart for this, the insights and understandings flow freely. But if there is no readiness, any trace of receptivity soon disappears. That's why I tell stories: to create readiness, to nudge the people toward receptive insight. In their present state they can stare till doomsday and not see it, listen till they're blue in the face and not get it. I don't want Isaiah's forecast repeated all over again:
Your ears are open but you don't hear a thing. Your eyes are awake but you don't see a thing. The people are blockheads! They stick their fingers in their ears so they won't have to listen; They screw their eyes shut so they won't have to look, so they won't have to deal with me face-to-face and let me heal them.

16-17 "But you have God-blessed eyes—eyes that see! And God-blessed ears—ears that hear! A lot of people, prophets and humble believers among them, would have given anything to see what you are seeing, to hear what you are hearing, but never had the chance.

The Meaning of the Harvest Story

18-19 "Study this story of the farmer planting seed. When anyone hears news of the kingdom and doesn't take it in, it just remains on the surface, and so the Evil One comes along and plucks it right out of that person's heart. This is the seed the farmer scatters on the road.

20-21 "The seed cast in the gravel—this is the person who hears and instantly responds with enthusiasm. But there is no soil of character, and so when the emotions wear off and some difficulty arrives, there is nothing to show for it.

22 "The seed cast in the weeds is the person who hears the kingdom news, but weeds of worry and illusions about getting more and wanting everything under the sun strangle what was heard, and nothing comes of it.

23 "The seed cast on good earth is the person who hears and takes in the News, and then produces a harvest beyond his wildest dreams."

24-26 He told another story. "God's kingdom is like a farmer who planted good seed in his field. That night, while his hired men were asleep, his enemy sowed thistles all through the wheat and slipped away before dawn. When the first green shoots appeared and the grain began to form, the thistles showed up, too.

27 "The farmhands came to the farmer and said, 'Master, that was clean seed you planted, wasn't it? Where did these thistles come from?'

28 "He answered, 'Some enemy did this.'
"The farmhands asked, 'Should we weed out the thistles?'

29-30 "He said, 'No, if you weed the thistles, you'll pull up the wheat, too. Let them grow together until harvest time. Then I'll instruct the harvesters to pull up the thistles and tie them in bundles for the fire, then gather the wheat and put it in the barn.'"

31-32 Another story. "God's kingdom is like a pine nut that a farmer plants. It is quite small as seeds go, but in the course of years it grows into a huge pine tree, and eagles build nests in it."

33 Another story. "God's kingdom is like yeast that a woman works into the dough for dozens of loaves of barley bread—and waits while the dough rises."

34-35 All Jesus did that day was tell stories—a long storytelling afternoon. His storytelling fulfilled the prophecy:
I will open my mouth and tell stories; I will bring out into the open things hidden since the world's first day.

The Curtain of History

36 Jesus dismissed the congregation and went into the house. His disciples came in and said, "Explain to us that story of the thistles in the field."

37-39 So he explained. "The farmer who sows the pure seed is the Son of Man. The field is the world, the pure seeds are subjects of the kingdom, the thistles are subjects of the Devil, and the enemy who sows them is the Devil. The harvest is the end of the age, the curtain of history. The harvest hands are angels.

40-43 "The picture of thistles pulled up and burned is a scene from the final act. The Son of Man will send his angels, weed out the thistles from his kingdom, pitch them in the trash, and be done with them. They are going to complain to high heaven, but nobody is going to listen. At the same time, ripe, holy lives will mature and adorn the kingdom of their Father.
"Are you listening to this? Really listening?

44 "God's kingdom is like a treasure hidden in a field for years and then accidentally found by a trespasser. The finder is ecstatic—what a find!—and proceeds to sell everything he owns to raise money and buy that field.

45-46 "Or, God's kingdom is like a jewel merchant on the hunt for excellent pearls. Finding one that is flawless, he immediately sells everything and buys it.

47-50 "Or, God's kingdom is like a fishnet cast into the sea, catching all kinds of fish. When it is full, it is hauled onto the beach. The good fish are picked out and put in a tub; those unfit to eat are thrown away. That's how it will be when the curtain comes down on history. The angels will come and cull the bad fish and throw them in the garbage. There will be a lot of desperate complaining, but it won't do any good."

51 Jesus asked, "Are you starting to get a handle on all this?"
They answered, "Yes."

52 He said, "Then you see how every student well-trained in God's kingdom is like the owner of a general store who can put his hands on anything you need, old or new, exactly when you need it."

53-57 When Jesus finished telling these stories, he left there, returned to his hometown, and gave a lecture in the meetinghouse. He made a real hit, impressing everyone. "We had no idea he was this good!" they said. "How did he get so wise, get such ability?" But in the next breath they were cutting him down: "We've known him since he was a kid; he's the carpenter's son. We know his mother, Mary. We know his brothers James and Joseph, Simon and Judas. All his sisters live here. Who does he think he is?" They got their noses all out of joint.

58 But Jesus said, "A prophet is taken for granted in his hometown and his family." He didn't do many miracles there because of their hostile indifference.