Ma-thi-ơ 13

1 Cũng ngày hôm đó Đức Chúa Jesus ra khỏi nhà và ra ngồi bên bờ biển.2 Dân chúng tụ họp quanh Ngài rất đông, đến nỗi Ngài phải xuống thuyền mà ngồi, trong khi cả đoàn dân đứng trên bờ.3 Ngài dùng các ngụ ngôn dạy họ nhiều điều. Ngài nói, "Một người kia đi ra gieo giống.4 Khi gieo, một số hạt giống rơi xuống mặt đường, chim đến ăn mất.5 Một số hạt giống rơi nhằm đất đá, nơi chẳng có nhiều đất thịt, chúng mọc lên ngay. Vì đất không sâu,6 nên khi mặt trời mọc lên, chúng bị nắng đốt, vì không có rễ đâm sâu, nên chúng chết héo.7 Một số hạt giống khác rơi vào bụi gai, gai góc mọc lên, làm chúng bị nghẹt ngòi.8 Một số hạt khác rơi trên đất tốt, mang lại kết quả, hạt được một trăm, hạt được sáu chục, hạt được ba chục.9 Ai có tai, hãy nghe."10 Các môn đồ đến và nói với Ngài, "Sao Thầy nói với họ bằng ngụ ngôn?"11 Ngài trả lời và nói với họ, "Vì các ngươi đã được ban ơn để hiểu biết huyền nhiệm của vương quốc thiên đàng, còn họ thì không.12 Ai có sẽ được cho thêm, và người ấy sẽ có dư dật; nhưng ai không có, thì ngay cả những gì người ấy có, sẽ bị cất đi.13 Sở dĩ Ta nói với họ bằng ngụ ngôn bởi vì họ nhìn mà không thấy, nghe mà không hiểu.14 Về họ lời tiên tri của I-sa-gia đã được ứng nghiệm, 'Các ngươi sẽ lắng tai nghe, nhưng chẳng hiểu, sẽ trố mắt nhìn, nhưng chẳng thấy,15 Vì lòng dân nầy đã chai lì, tai họ đã nặng, và mắt họ đã nhắm kín. Nếu không, mắt họ đã thấy, tai họ đã nghe, và lòng họ đã hiểu, khiến họ đã trở lại, và Ta đã chữa lành cho họ rồi.'16 Nhưng phước thay cho mắt các ngươi vì thấy được, và cho tai các ngươi vì nghe được.17 Quả thật, Ta nói với các ngươi, nhiều tiên tri và người công chính ước thấy những gì các ngươi thấy mà không được thấy, mong nghe những điều các ngươi nghe mà không được nghe."18 "Vậy các ngươi hãy nghe ý nghĩa của ngụ ngôn về người gieo giống:19 Khi một người nghe rao giảng đạo của Vương Quốc mà không hiểu, Ác Quỷ đến và cướp đi những gì đã gieo vào lòng người ấy. Đó là hạt giống đã rơi trên mặt đường.20 Còn hạt rơi nhằm đất đá chỉ về người khi nghe đạo liền vui mừng tiếp nhận,21 nhưng không có rễ vì chỉ tin hời hợt nhất thời; gặp khi khó khăn hoặc bách hại vì cớ đạo nổi lên, người ấy liền vấp ngã và bỏ đạo.22 Người như hạt giống rơi vào bụi gai là người nghe đạo, nhưng vì sự lo lắng về đời nầy và sự ham mê làm giàu đã làm cho nghẹt ngòi đạo, và người ấy trở nên không kết quả.23 Nhưng người như hạt giống rơi vào đất tốt là người nghe đạo và hiểu, người ấy sẽ kết quả, có người kết quả gấp trăm lần, có người sáu chục, và có người ba chục."24 Ngài kể cho họ một ngụ ngôn khác rằng, "Vương quốc thiên đàng giống như người kia gieo giống tốt vào ruộng mình;25 nhưng khi mọi người đang ngủ, kẻ thù của người ấy đến, gieo hạt cỏ lùng vào ruộng lúa mì, rồi đi.26 Đến khi lúa mì mọc lên và kết hạt, cỏ lùng cũng xuất hiện.27 Các tôi tớ của chủ đến nói với ông, 'Thưa chủ, không phải ông đã gieo giống tốt vào ruộng của ông sao? Vậy bởi đâu những cỏ lùng nầy mọc lên như vậy?'28 Chủ đáp, 'Một kẻ thù đã làm điều đó.' Các tôi tớ của ông nói, 'Chủ muốn chúng tôi đi và nhổ những cỏ đó không?'29 Ông đáp, 'Đừng, vì e rằng khi nhổ cỏ anh chị em sẽ làm trốc gốc lúa.30 Cứ để chúng lớn lên với nhau cho đến mùa gặt; đến khi gặt lúa, tôi sẽ bảo các thợ gặt, 'Hãy gom cỏ trước, bó lại thành bó và đem đốt, nhưng hãy gom lúa mì vào vựa lẫm của tôi.'"31 Ngài kể cho họ một chuyện ngụ ngôn nữa rằng, "Vương quốc thiên đàng giống như một hạt cải người kia lấy và gieo vào vườn rau mình.32 Tuy nó là hạt nhỏ nhất trong các hạt giống, nhưng khi lớn lên, nó trở thành một bụi lớn nhất trong các thứ rau cải; nó trở thành một cây, đến nỗi chim trời có thể đến làm tổ trên cành nó được."33 Ngài kể cho họ một chuyện ngụ ngôn nữa, "Vương quốc thiên đàng giống như men người đàn bà kia lấy trộn với ba đấu bột, cho đến khi bột dậy cả lên."34 Đức Chúa Jesus nói những điều ấy với đám đông bằng các ngụ ngôn. Ngài không nói với họ điều chi mà không dùng ngụ ngôn.35 Điều ấy đã làm ứng nghiệm lời của đấng tiên tri đã nói trước rằng, "Ta sẽ mở miệng để kể chuyện ngụ ngôn; Ta sẽ nói ra những bí ẩn từ khi khai thiên lập địa."36 Sau đó Ngài rời đám đông để vào nhà. Các môn đồ Ngài đến với Ngài và nói, "Xin Thầy giải nghĩa cho chúng con ngụ ngôn về cỏ lùng trong ruộng."37 Ngài trả lời và nói, "Người gieo giống tốt là Con Người,38 đồng ruộng là thế gian, giống tốt là con cái Nước Trời, cỏ lùng là con cái Ác Quỷ,39 kẻ thù gieo cỏ lùng là Ác Quỷ, mùa gặt là ngày tận thế, và các con gặt là các thiên sứ.40 Như cỏ lùng bị gom lại và bị đốt thể nào, điều sẽ xảy ra trong ngày tận thế cũng thể ấy.41 Con Người sẽ sai các thiên sứ của Ngài, họ sẽ gom lại mọi kẻ gây cớ vấp ngã và những kẻ làm ác,42 và quăng chúng vào hồ lửa, nơi sẽ có khóc lóc và nghiến răng.43 Rồi những người công chính sẽ được rạng ngời như mặt trời trong vương quốc của Cha họ. Ai có tai, hãy nghe!"44 "Vương quốc thiên đàng giống như một kho tàng chôn giấu trong cánh đồng. Một người nọ khám phá được bèn che giấu nó lại, rồi vui mừng trở về, bán tất cả những gì mình có, và mua cánh đồng ấy."45 "Vương quốc thiên đàng cũng giống như một thương gia kia tìm mua bửu ngọc.46 Khi tìm được viên ngọc quý, thương gia ấy trở về, bán tất cả những gì mình có, và mua viên ngọc ấy."47 "Vương quốc thiên đàng cũng giống như một chiếc lưới thả xuống biển, bắt đủ loại cá.48 Khi lưới đã đầy, người ta kéo lên bờ, rồi ngồi xuống mà lựa cá tốt bỏ vào giỏ, và vứt cá xấu đi.49 Trong ngày tận thế cũng vậy. Các thiên sứ sẽ đến, tách rời kẻ gian ác ra khỏi người công chính50 và ném những kẻ gian ác vào hồ lửa, nơi sẽ có khóc lóc và nghiến răng."51 "Các ngươi có hiểu những điều ấy chăng?" Họ trả lời Ngài, "Dạ hiểu."52 Ngài nói với họ, "Thế thì người dạy giáo luật nào trở thành môn đồ của vương quốc thiên đàng sẽ giống như chủ nhà kia lấy từ kho báu của mình ra vật mới lẫn vật cũ."53 Sau khi Đức Chúa Jesus dạy xong các ngụ ngôn ấy, Ngài rời nơi đó.54 Ngài trở về quê hương của Ngài và bắt đầu giảng dạy trong hội đường của họ. Dân địa phương ngạc nhiên và nói, "Bởi đâu người nầy có sự khôn ngoan và làm được những việc quyền năng như thế?55 Đây không phải là con trai của người thợ mộc sao? Mẹ ông ta chẳng phải là Ma-ry sao? Các em trai ông ta chẳng phải là Gia-cơ, Giô-sép, Si-môn, và Giu-đa sao?56 Chẳng phải các em gái ông ta đang ở giữa chúng ta sao? Bởi đâu người nầy có được những điều ấy?"57 Họ bị vấp ngã vì cớ Ngài. Nhưng Đức Chúa Jesus nói với họ, "Một tiên tri không thiếu sự tôn trọng ngoại trừ ở quê hương mình và trong gia đình mình."58 Ngài không làm nhiều phép lạ ở đó vì lòng vô tín của họ.

Matthew 13

The Parable of the Sower

1 On that day after Jesus went out of the house, he sat by the lake.2 And such a large crowd gathered around him that he got into a boat to sit whilet the whole crowd stood on the shore.3 Het told them many things in parables,s saying: “Listen!t A sower went out to sow.s4 And as he sowed, some seedst fell along the path, and the birds came and devoured them.5 Othert seeds fell on rocky grounds where they did not have much soil. They sprang up quickly because the soil was not deep.t6 But when the sun came up, they were scorched, and because they did not have sufficient root, they withered.7 Other seeds fell among the thorns,s and they grew up and choked them.s8 But other seeds fell on good soil and produced grain, some a hundred times as much, some sixty, and some thirty.

9 The one who has ears had better listen!”t
10 Thent the disciples came to him and said, “Why do you speak to them in parables?”11 He replied,t “You have been givent the opportunity to knowt the secretsts of the kingdom of heaven, but they have not.12 For whoever has will be given more, and will have an abundance. But whoever does not have, even what he has will be taken from him.s13 For this reason I speak to them in parables: Although they see they do not see, and although they hear they do not hear nor do they understand.

14 And concerning them the prophecy of Isaiah is fulfilled that says:
‘You will listen carefullytyet will never understand,
you will look closelytyet will never comprehend.

15 For the heart of this people has become dull;
they are hard of hearing,
and they have shut their eyes,
so that they would not see with their eyes
and hear with their ears
and understand with their hearts
and turn, and I would heal them.’s
16 “But your eyes are blesseds because they see, and your ears because they hear.

17 For I tell you the truth,t many prophets and righteous people longed to sees what you see but did not see it, and to hear what you hear but did not hear it.
18 “So listen to the parable of the sower:19 When anyone hears the word about the kingdom and does not understand it, the evil ones comes and snatches what was sown in his heart;s this is the seed sown along the path.20 Thet seed sown on rocky groundt is the person who hears the word and immediately receives it with joy.21 But he has no root in himself and does not endure;t whent trouble or persecution comes because of the word, immediately he falls away.22 Thet seed sown among thorns is the person who hears the word, but worldly cares and the seductiveness of wealtht choke the word,s so it produces nothing.

23 But as for the seed sown on good soil, this is the person who hears the word and understands. He bears fruit, yielding a hundred, sixty, or thirty times what was sown.”t

The Parable of the Weeds

24 He presented them with another parable:t “The kingdom of heaven is like a person who sowed good seed in his field.25 But while everyone was sleeping, an enemy came and sowed weedst among the wheat and went away.26 Whent the plants sprouted and bore grain, then the weeds also appeared.27 So the slavest of the owner came and said to him, ‘Sir, didn’t you sow good seed in your field? Then where did the weeds come from?’28 He said, ‘An enemy has done this.’ Sot the slaves replied, ‘Do you want us to go and gather them?’29 But he said, ‘No, since in gathering the weeds you may uproot the wheat with them.

30 Let both grow together until the harvest. Att harvest time I will tell the reapers, “First collect the weeds and tie them in bundles to be burned, but thent gathert the wheat into my barn.”’”

The Parable of the Mustard Seed

31 He gavet them another parable:t “The kingdom of heaven is like a mustard seeds that a man took and sowed in his field.

32 It is the smallest of all the seeds, but when it has grown it is the greatest garden plant and becomes a tree,s so that the wild birdst come and nest in its branches.”s

The Parable of the Yeast

33 He told them another parable: “The kingdom of heaven is like yeast that a woman took and mixed witht three measuress of flour until all the dough had risen.”ts

The Purpose of Parables

34 Jesus spoke all these things in parables to the crowds; he did not speak to them without a parable.

35 This fulfilled what was spoken by the prophet:st
“I will open my mouth in parables,
I will announce what has been hidden from the foundation of the world.”s

Explanation for the Disciples

36 Then he left the crowds and went into the house. And his disciples came to him saying, “Explain to us the parable of the weeds in the field.”37 Het answered, “The one who sowed the good seed is the Son of Man.38 The field is the world and the good seed are the peoplet of the kingdom. The weeds are the peoplet of the evil one,39 and the enemy who sows them is the devil. The harvest is the end of the age, and the reapers are angels.40 Ast the weeds are collected and burned with fire, so it will be at the end of the age.41 The Son of Man will send his angels, and they will gather from his kingdom everything that causes sin as well as all lawbreakers.t42 They will throw them into the fiery furnace,s where there will be weeping and gnashing of teeth.

43 Then the righteous will shine like the sun in the kingdom of their Father.s The one who has ears had better listen!t

Parables on the Kingdom of Heaven

44 “The kingdom of heaven is like a treasure, hidden in a field, that a person found and hid. Then because of joy he went and sold all that he had and bought that field.
45 “Again, the kingdom of heaven is like a merchant searching for fine pearls.

46 When he found a pearl of great value, he went out and sold everything he had and bought it.
47 “Again, the kingdom of heaven is like a net that was cast into the sea that caught all kinds of fish.48 When it was full, they pulled it ashore, sat down, and put the good fish into containers and threw the bad away.49 It will be this way at the end of the age. Angels will come and separate the evil from the righteous

50 and throw them into the fiery furnace,s where there will be weeping and gnashing of teeth.
51 “Have you understood all these things?” They replied, “Yes.”

52 Then he said to them, “Therefore every expert in the lawt who has been trained for the kingdom of heaven is like the owner of a house who brings out of his treasure what is new and old.”

Rejection at Nazareth

53 Now whent Jesus finished these parables, he moved on from there.54 Thent he came to his hometowns and began to teach the peoplet in their synagogue.s Theyt were astonished and said, “Where did this man get such wisdom and miraculous powers?55 Isn’t this the carpenter’s son? Isn’t his mother named Mary?s And aren’t his brothers James, Joseph, Simon, and Judas?56 And aren’t all his sisters here with us? Where did he get all this?”t57 And so they took offense at him. But Jesus said to them, “A prophet is not without honor except in his hometown and in his own house.”

58 And he did not do many miracles there because of their unbelief.