Ma-thi-ơ 13

Ngụ ngôn về lưới cá

1 Cùng hôm ấy Chúa Giê-xu đi ra khỏi nhà, ngồi bên bờ hồ.2 Dân chúng tụ tập quanh Ngài rất đông nên Ngài xuống thuyền ngồi, còn dân chúng thì đứng trên bờ.3 Chúa Giê-xu dùng ngụ ngôn dạy họ nhiều điều. Ngài kể: "Có một nông gia kia đi ra gieo giống.4 Trong khi gieo, một số hột rơi bên đường đi, chim đáp xuống ăn hết.5 Một số rơi trên đất đá, có rất ít đất thịt. Hột giống ấy mọc lên mau vì có ít đất cạn.6 Nhưng khi mặt trời mọc lên thì cây non chết héo vì rễ không sâu.7 Một số hột rơi vào đám cỏ gai, gai mọc lên chèn ép cây non.8 Một số hột rơi trên đất tốt, mọc lên và sinh hoa quả nhiều. Có cây ra một trăm hột, có cây sinh ra sáu chục, có cây sinh ra ba chục.9 Ai có tai để nghe, hãy nghe cho kỹ."10 Các môn đệ đến hỏi Chúa Giê-xu, "Sao Thầy dùng ngụ ngôn để dạy dân chúng?"11 Ngài đáp, "Các con đã được đặc ân để hiểu biết các điều bí ẩn về Nước Trời nhưng những người khác thì không được đặc ân ấy.12 Ai có trí hiểu sẽ được cho thêm để họ có dư, nhưng ai không hiểu biết thì sẽ bị lấy luôn những gì họ có nữa.13 Ta dùng ngụ ngôn để dạy họ vì họ nhìn mà không thấy, nghe mà không hiểu.14 Như thế để lời nhà tiên tri Ê-sai đã viết về họ được thành tựu:
‘Các ngươi sẽ nghe đi nghe lại,
mà không hiểu gì.
Các ngươi sẽ nhìn đi nhìn lại
mà không thấy gì.15 Vì trí óc dân nầy
đã trở nên ương ngạnh.
Họ bịt tai không muốn nghe,
nhắm mắt không muốn thấy.
Vì nếu mắt họ thấy được,
tai họ nghe được,
trí họ sẽ hiểu.
Rồi họ sẽ trở lại với ta
để được chữa lành chăng.’16 Nhưng các con có phúc vì mắt các con thấy được, tai các con nghe được.17 Ta bảo thật, nhiều nhà tiên tri và những người nhân đức muốn thấy điều các con hiện đang thấy, mà không được. Họ muốn nghe điều các con hiện đang nghe cũng không được.18 Các con hãy nghe ý nghĩa của ngụ ngôn về nông gia.19 Hột giống rơi bên đường đi nghĩa là gì? Hột ấy như người nghe dạy về nước thiên đàngt mà không hiểu. Kẻ Ác liền đến cướp lấy hột đã trồng trong lòng họ.20 Còn về hột giống rơi nhằm chỗ đất đá thì sao? Hột ấy giống như người nghe lời dạy liền vui nhận.21 Nhưng người ấy không để lời dạy ăn sâu vào trong lòng. Chỉ giữ một thời gian ngắn thôi. Khi khó khăn và bạo hành xảy đến do lời dạy thì họ liền bỏ cuộc.22 Còn hột giống rơi nhằm cỏ gai nghĩa là gì? Hột ấy giống như người nghe đạo nhưng lại để những lo âu đời nầy và cám dỗ của giàu sang cản trở khiến lời dạy không nẩy nở và kết quảt được trong đời sống người ấy.23 Còn về hột giống rơi trên đất tốt là gì? Hột ấy giống như người nghe đạo và hiểu nên kết quả, một hột ra một trăm, sáu chục hoặc ba chục."24 Chúa Giê-xu lại kể một ngụ ngôn khác: "Nước Trời giống như người kia gieo giống tốt trong ruộng mình.25 Đêm ấy, trong khi mọi người đang ngủ, thì kẻ thù đến gieo cỏ dại giữa đám lúa mì rồi bỏ đi.26 Khi lúa mì nẩy mầm và bắt đầu sinh hột, thì cỏ dại cũng xuất hiện.27 Các đầy tớ đến hỏi, ‘Có phải chủ đã gieo giống tốt trong ruộng không? Vậy cỏ dại ở đâu mà ra?’"

28 Người chủ đáp, "Kẻ thù đã làm chuyện đó."
Các đầy tớ hỏi, "Vậy chủ có muốn chúng tôi đi nhổ hết cỏ dại lên không?"29 "Người chủ đáp, ‘Đừng. Vì khi các ngươi nhổ cỏ dại rất có thể các ngươi vô tình nhổ luôn lúa mì.30 Hãy để cỏ dại và lúa mì cùng lớn lên cho đến mùa gặt. Lúc ấy ta sẽ bảo mấy người làm công: Hãy nhổ hết cỏ dại trước, bó lại rồi đốt đi. Sau mới gặt hết lúa mì mang vào kho ta.’"31 Chúa Giê-xu lại kể một ngụ ngôn nữa: "Nước Trời giống như một hột cảit mà người kia trồng trong ruộng.32 Hột đó nhỏ nhất trong các hột giống, nhưng khi mọc lên nó trở thành một trong những cây lớn nhất trong vườn. Cây đó lớn và sum suê đến nỗi chim trời làm tổ trong nhánh nó được."33 Ngài kể tiếp một ngụ ngôn nữa: "Nước Trời giống như men mà người đàn bà nọ trộn trong một thau bột lớn cho đến chừng cả đống bột đều dậy lên."34 Chúa Giê-xu dùng ngụ ngôn để dạy dỗ dân chúng; Ngài luôn luôn dùng ngụ ngôn để dạy họ.35 Đúng như lời nhà tiên tri đã nói:
"Ta sẽ dùng ngụ ngôn;
Ta sẽ thuật ra những điều bí mật
từ thuở trời đất được dựng nên."36 Chúa Giê-xu rời quần chúng đi vào nhà. Các môn đệ đến hỏi Ngài, "Xin Thầy giải thích cho chúng con ý nghĩa về ngụ ngôn cỏ dại trong ruộng."37 Chúa Giê-xu đáp, "Người gieo giống tốt trong ruộng là Con Ngườit.38 Ruộng là thế gian, và giống tốt là tất cả những con cái của Thượng Đế thuộc về nước thiên đàng. Cỏ dại là những người của Kẻ Ác.39 Còn kẻ thù gieo cỏ dại là ma quỉ. Mùa gặt là ngày tận thế, những thợ gặt là các thiên sứ.40 Cỏ dại bị nhổ lên để đốt trong lửa ra sao thì ngày tận thế cũng như vậy.41 Con Người sẽ sai các thiên sứ Ngài gom lại, từ trong nước Ngài, những người gây ra tội lỗi và những kẻ làm ác.42 Các thiên sứ sẽ ném họ vào lò lửa hực, nơi đó họ sẽ khóc lóc và nghiến răng vì đau đớn.43 Lúc bấy giờ người nhân đức sẽ sáng chói như mặt trời trong nước của Cha mình. Ai có tai để nghe, hãy nghe cho kỹ."44 "Nước Trời giống như một kho báu chôn trong một thửa ruộng. Một hôm có người tìm được liền giấu lại trong ruộng. Anh mừng quá liền về nhà bán hết tài sản để mua thửa ruộng đó.45 Nước Trời cũng giống như một thương gia kia đi tìm viên ngọc trai quí.46 Khi tìm được rồi, liền về bán hết tài sản để lấy tiền mua viên ngọc trai ấy.47 Nước Trời giống như lưới thả xuống hồ bắt đủ mọi thứ cá.48 Khi lưới đầy rồi thì người đánh cá kéo lên bờ. Họ ngồi lại lựa cá tốt bỏ vào giỏ còn cá xấu thì ném đi.49 Ngày tận thế cũng như vậy. Các thiên sứ sẽ đến phân chia kẻ ác và người thiện ra.50 Các thiên sứ sẽ ném những kẻ ác vào lò lửa hực nơi có khóc lóc và nghiến răng vì đau đớn."

51 Chúa Giê-xu hỏi các môn đệ, "Các con có hiểu mọi điều nầy không?"
Họ thưa, "Dạ hiểu."52 Rồi Ngài bảo họ, "Giáo sư luật nào được dạy về Nước Trời cũng giống như một chủ nhà kia đem hết những đồ mới và cũ đã để dành lâu năm ra ngoài."53 Sau khi Chúa Giê-xu dạy xong thì Ngài rời nơi đó54 trở về quê quán và dạy dỗ trong hội đường. Dân chúng rất kinh ngạc. Họ hỏi nhau, "Ông nầy học ở đâu và lấy quyền nào mà làm những phép lạ nầy?55 Ông ta có phải là thợ mộc không? Có phải mẹ ông là Ma-ri và anh em ông là Gia-cơ, Giô-xép, Xi-môn và Giu-đa không?56 Có phải các chị em ông ta đang sống ở giữa chúng ta đây sao? Ông ta lấy quyền phép ở đâu mà làm được những điều nầy?"

57 Nên họ ngần ngại không chịu tin Ngài.
Nhưng Chúa Giê-xu bảo họ, "Nhà tiên tri nào cũng được khắp nơi tôn trọng, chỉ trừ tại quê quán và gia đình mình mà thôi."58 Ở đó Ngài không làm nhiều phép lạ vì họ chẳng có lòng tin.

Matthew 13

Jesus Teaches in Parables

1 That day Jesus went out of the house and was sitting by the sea.2 And large crowds gathered to Him, so He got into a boat and sat down, and the whole crowd was standing on the beach.

3 And He spoke many things to them in parables, saying, "Behold, the sower went out to sow;4 and as he sowed, some seeds fell beside the road, and the birds came and ate them up.5 Others fell on the rocky places, where they did not have much soil; and immediately they sprang up, because they had no depth of soil.6 But when the sun had risen, they were scorched; and because they had no root, they withered away.7 Others fell among the thorns, and the thorns came up and choked them out.8 And others fell on the good soil and *yielded a crop, some a hundredfold, some sixty, and some thirty.9 He who has ears, let him hear."

An Explanation

10 And the disciples came and said to Him, "Why do You speak to them in parables?"11 Jesus answered them, "To you it has been granted to know the mysteries of the kingdom of heaven, but to them it has not been granted.12 For whoever has, to him more shall be given, and he will have an abundance; but whoever does not have, even what he has shall be taken away from him.13 Therefore I speak to them in parables; because while seeing they do not see, and while hearing they do not hear, nor do they understand.14 In their case the prophecy of Isaiah is being fulfilled, which says,
'YOU WILL KEEP ON HEARING, BUT WILL NOT UNDERSTAND;
YOU WILL KEEP ON SEEING, BUT WILL NOT PERCEIVE;

15 FOR THE HEART OF THIS PEOPLE HAS BECOME DULL,
WITH THEIR EARS THEY SCARCELY HEAR,
AND THEY HAVE CLOSED THEIR EYES,
OTHERWISE THEY WOULD SEE WITH THEIR EYES,
HEAR WITH THEIR EARS,
AND UNDERSTAND WITH THEIR HEART AND RETURN,
AND I WOULD HEAL THEM.'16 But blessed are your eyes, because they see; and your ears, because they hear.17 For truly I say to you that many prophets and righteous men desired to see what you see, and did not see it, and to hear what you hear, and did not hear it.

The Sower Explained

18 "Hear then the parable of the sower.19 When anyone hears the word of the kingdom and does not understand it, the evil one comes and snatches away what has been sown in his heart. This is the one on whom seed was sown beside the road.20 The one on whom seed was sown on the rocky places, this is the man who hears the word and immediately receives it with joy;21 yet he has no firm root in himself, but is only temporary, and when affliction or persecution arises because of the word, immediately he falls away.22 And the one on whom seed was sown among the thorns, this is the man who hears the word, and the worry of the world and the deceitfulness of wealth choke the word, and it becomes unfruitful.23 And the one on whom seed was sown on the good soil, this is the man who hears the word and understands it; who indeed bears fruit and brings forth, some a hundredfold, some sixty, and some thirty."

Tares among Wheat

24 Jesus presented another parable to them, saying, "The kingdom of heaven may be compared to a man who sowed good seed in his field.25 But while his men were sleeping, his enemy came and sowed ttares among the wheat, and went away.26 But when the wheat sprouted and bore grain, then the tares became evident also.27 The slaves of the landowner came and said to him, 'Sir, did you not sow good seed in your field? How then does it have tares?'28 And he said to them, 'An enemy has done this!' The slaves *said to him, 'Do you want us, then, to go and gather them up?'29 But he *said, 'No; for while you are gathering up the tares, you may uproot the wheat with them.30 Allow both to grow together until the harvest; and in the time of the harvest I will say to the reapers, "First gather up the tares and bind them in bundles to burn them up; but gather the wheat into my barn."'"

The Mustard Seed

31 He presented another parable to them, saying, "The kingdom of heaven is like a mustard seed, which a man took and sowed in his field;32 and this is smaller than all other seeds, but when it is full grown, it is larger than the garden plants and becomes a tree, so that THE BIRDS OF THE AIR come and NEST IN ITS BRANCHES."

The Leaven

33 He spoke another parable to them, "The kingdom of heaven is like leaven, which a woman took and hid in three pecks of flour until it was all leavened."

34 All these things Jesus spoke to the crowds in parables, and He did not speak to them without a parable.35  This was to fulfill what was spoken through the prophet:
"I WILL OPEN MY MOUTH IN PARABLES;
I WILL UTTER THINGS HIDDEN SINCE THE FOUNDATION OF THE WORLD."

The Tares Explained

36 Then He left the crowds and went into the house. And His disciples came to Him and said, "Explain to us the parable of the tares of the field."37 And He said, "The one who sows the good seed is the Son of Man,38 and the field is the world; and as for the good seed, these are the sons of the kingdom; and the tares are the sons of the evil one;39 and the enemy who sowed them is the devil, and the harvest is the end of the age; and the reapers are angels.40 So just as the tares are gathered up and burned with fire, so shall it be at the end of the age.41 The Son of Man will send forth His angels, and they will gather out of His kingdom all stumbling blocks, and those who commit lawlessness,42 and will throw them into the furnace of fire; in that place there will be weeping and gnashing of teeth.43 Then THE RIGHTEOUS WILL SHINE FORTH AS THE SUN in the kingdom of their Father. He who has ears, let him hear.

Hidden Treasure

44 "The kingdom of heaven is like a treasure hidden in the field, which a man found and hid again; and from joy over it he goes and sells all that he has and buys that field.

A Costly Pearl

45 "Again, the kingdom of heaven is like a merchant seeking fine pearls,46 and upon finding one pearl of great value, he went and sold all that he had and bought it.

A Dragnet

47 "Again, the kingdom of heaven is like a dragnet cast into the sea, and gathering fish of every kind;48 and when it was filled, they drew it up on the beach; and they sat down and gathered the good fish into containers, but the bad they threw away.49 So it will be at the end of the age; the angels will come forth and take out the wicked from among the righteous,50 and will throw them into the furnace of fire; in that place there will be weeping and gnashing of teeth.

51 "Have you understood all these things?" They *said to Him, "Yes."52 And Jesus said to them, "Therefore every scribe who has become a disciple of the kingdom of heaven is like a head of a household, who brings out of his treasure things new and old."

Jesus Revisits Nazareth

53 When Jesus had finished these parables, He departed from there.54 He came to His hometown and began teaching them in their synagogue, so that they were astonished, and said, "Where did this man get this wisdom and these miraculous powers?55 Is not this the carpenter's son? Is not His mother called Mary, and His brothers, James and Joseph and Simon and Judas?56 And His sisters, are they not all with us? Where then did this man get all these things?"57 And they took offense at Him. But Jesus said to them, "A prophet is not without honor except in his hometown and in his own household."58 And He did not do many miracles there because of their unbelief.