MATEO 13

Ang Paanggid Parte sa Manugsab-og

(Mar. 4:1-9; Luc. 8:4-8)

1  Sa amo man nga adlaw, nagguwa si Jesus sa balay kag nagkadto siya sa higad sang dagat + 1 dagat: Ang tubig nga ginmitlang diri ginatawag sa English nga ukon sa iban nga Bisaya, . f kag nagpungko didto.2 Pero tungod kay gintipunan siya sang madamo nga mga tawo, nagsakay siya sa sakayan nga nagapundo kag didto siya nagpungko sa pagtudlo. Ang mga tawo didto sa higad sang dagat nagapamati samtang nagatudlo siya.

3 Madamo nga mga butang ang iya gintudlo sa ila paagi sa mga paanggid. Siling niya,
4 Sa iya pagsab-og, ang iban nagtupa sa higad sang dalan, kag gintuka ini sang mga pispis.5 Ang iban nagtupa sa kabatuhan. Hapaw lang ang duta sini, gani madali nga nagtubo ang binhi tungod kay manabaw ang duta.6 Pero nalayong ini sang nainitan sang adlaw, kag tungod nga diutay lang ang gamot, nalaya.7 Ang iban nga mga binhi nagtupa kag nagtubo sa duta nga may mga tunukon nga hilamon, pero pagdabong sang mga hilamon nalumos ang tanom.8  Ang iban pa gid nga mga binhi nagtupa sa maayo nga duta, nagtubo kag nagpamunga. Ang iban madamo gid ang bunga, ang iban madamo-damo, kag ang iban hustuhan lang. + 8 Ang iban ... hustuhan lang: sa literal, Ang iban 100, ang iban 60, ang iban 30 ka pilo. f

9 Kamo nga nagapamati, dapat intiendihon gid ninyo ining inyo nabatian."

Ang Katuyuan sang mga Paanggid

(Mar. 4:10-12; Luc. 8:9-10)

10 Dayon nagpalapit kay Jesus ang iya mga sumulunod kag nagpamangkot,11 Nagsabat si Jesus sa ila,12 Kay ang tawo nga nagatuman sang iya nabatian nga kamatuoran pagahatagan pa gid sang pag-intiendi, kag madamo gid ang idugang sa iya. Pero ang tawo nga wala nagatuman sa kamatuoran, bisan ang diutay nga iya naintiendihan, kuhaon pa sa iya.13 Gani nagahambal ako sa ila paagi sa mga paanggid tungod kay nagatulok sila pero indi makakita, kag nagapamati sila pero indi makaintiendi.14  Gani natuman sa ila ang ginsiling sang Dios paagi kay Propeta Isaias,

15 Tungod kay matig-a ang tagipusuon sang sini nga mga tawo.
16 Pero bulahan kamo nga nagasunod sa akon, kay nakakita kamo kag nakabati.

17 Sa pagkamatuod, madamo nga mga propeta kag matarong nga mga tawo sang una ang naghandom nga makakita kag makabati sang inyo nakita kag nabatian subong, pero wala natabo ini sa ila tiyempo."

Ginsaysay ni Jesus ang Kahulugan sang Paanggid

(Mar. 4:13-20; Luc. 8:11-15)

19  Ang higad sang dalan nga gintup-an sang binhi amo ang mga tawo nga nagapamati sang pulong parte sa paghari sang Dios, pero wala sila nakaintiendi. Nag-abot si Satanas kag gin-agaw ang pulong sa ila tagipusuon.20  Ang kabatuhan nga manabaw lang ang duta nga gintup-an sang binhi amo ang mga tawo nga nakabati sang pulong sang Dios kag ginbaton nila ini gilayon nga may kalipay.21  Pero indi hugot sa ila tagipusuon. Gani wala magdugay ang ila pagtuo. Pag-abot sang pag-antos ukon paghingabot tungod sa pulong sang Dios nga ila ginbaton , nagbiya sila sa ila pagtuo.22  Ang duta nga may mga hilamon nga tunukon nga gintup-an sang binhi amo ang mga tawo nga nakabati sang pulong sang Dios . Ugaling tungod sa mga palaligban sa pangabuhi kag paghimulat nga makamanggad nalipatan nila ang pulong sang Dios nga ila nabatian kag wala ini namunga sa ila kabuhi.

23  Pero ang maayo nga duta nga gintup-an sang binhi amo ang mga tawo nga nagpamati kag nakaintiendi sang pulong sang Dios . Gani namunga gid ang pulong sang Dios sa ila kabuhi. Ang iban sa ila madamo gid ang bunga, ang iban madamo-damo, kag ang iban hustuhan lang. + 23 Ang iban ... hustuhan lang: sa literal, Ang iban 100, ang iban 60, ang iban 30 ka pilo. f "

Ang Paanggid Parte sa Bugang

24 Nagpadayon si Jesus sa iya pagtudlo sa mga tawo paagi sa paanggid. Nagsiling siya,25  Pagkagab-i, samtang ang mga tawo nagakatulog, ang iya kaaway nagkadto didto kag nagsab-og sang liso sang bugang + 25 bugang: sa English, weeds. kag nagpauli.26 Sang nagtubo ang trigo kag nagpamunga, nagtubo man ang mga bugang.27 Gani nagkadto sa iya ang iya mga suluguon kag nagsiling,28 Nagsabat siya, Gani ginpamangkot siya sang mga suluguon,29 Nagsabat siya,

30 Pabay-i lang ninyo hasta mag-abot ang tig-alani. Sa tig-alani suguon ko ang mga manug-ani nga panggabuton anay ang mga bugang kag bugkuson agod sunugon. Pagkatapos ipatipon ko sa ila ang trigo kag dal-on sa akon bodega.> "

Ang Paanggid Parte sa Binhi sang Mustasa

(Mar. 4:30-32; Luc. 13:18-19)

31 Ginsugiran pa gid niya sila sini nga paanggid,

32 Ang binhi sang mustasa amo ang pinakagamay sa tanan nga binhi. Pero kon magtubo na gani amo ang pinakamataas sa mga ulutanon, kag pareho na sa kahoy ang iya kataason. Bisan gani ang mga pispis sarang makapugad sa iya mga sanga."

Ang Paanggid Parte sa Inugpahabok sa Tinapay

(Luc. 13:20-21)

33 Ginsugiran naman niya sila sini nga paanggid,

Kon Ngaa Paanggid ang Gin-gamit ni Jesus sa Pagtudlo

(Mar. 4:33-34)

34 Naggamit si Jesus sang mga paanggid sa tanan niya nga pagpanudlo parte sa paghari sang Dios. Wala siya sing may ginhambal sa mga tawo nga indi paagi sa paanggid.

35 Katumanan ini sang ginsiling sang Dios paagi sa iya propeta:

Ginsaysay ni Jesus ang Kahulugan sang Paanggid Parte sa Bugang

36 Pagkatapos sadto ginbayaan ni Jesus ang mga tawo kag nagsulod siya sa balay. Nagsulod man didto ang iya mga sumulunod kag nagpamangkot sa iya,37 Nagsiling siya,38 Ang duta nga ginsab-ugan amo ang kalibutan. Ang maayo nga binhi amo ang mga tawo nga nagapasakop sa paghari sang Dios. Kag ang mga bugang amo ang mga tawo nga sakop ni Satanas.39 Si Satanas amo ang kaaway nga nagsab-og sang mga bugang. Ang tig-alani amo ang katapusan sang kalibutan, kag ang mga manug-ani amo ang mga anghel.40 Subong nga ang bugang ginagabot kag ginasunog dayon, amo man ang magakalatabo sa katapusan sang kalibutan.41  it Ako nga Anak sang Tawo magapadala sang akon mga anghel agod tipunon kag pagguwaon halin sa mga sakop sang akon paghari ang tanan nga nagahimo sang malain nga nangin kabangdanan sang pagpakasala sang iban.42  Dayon ipilak sila sa nagadabadaba nga kalayo. + 42a nagadabadaba nga kalayo: sa literal, nagadabadaba nga hurnohan. Siguro ang buot silingon sini amo ang impyerno. Amo man sa bersikulo 50. f Kag didto magahibi sila kag magabagrot ang ila mga ngipon. + 42b magabagrot ang ila mga ngipon: siguro tungod sa kaakig ukon kasakit. f

43 Ang mga matarong magasilak pareho sang adlaw sa paghari sang ila Amay. Kamo nga nagapamati, dapat intiendihon gid ninyo ining inyo nabatian."

Ang Paanggid Parte sa Manggad nga Ginlubong

Ang Paanggid Parte sa Perlas

46 Sang makakita siya sang malahalon gid nga perlas, nagpauli siya kag ginbaligya ang tanan niya nga pagkabutang kag ginbakal niya dayon ato nga perlas."

Ang Paanggid Parte sa Pukot

48  Sang madamo na ang isda sa pukot ginbutong ini sang mga mangingisda pahigad. Dayon nagpungko sila agod pilion ang mga isda. Ang maayo nga mga isda ginbutang nila sa mga alat, pero ang malain + 48 maayo ... malain: ukon , puwede kaunon ... indi puwede kaunon. ginpamilak nila.49 Pareho man sini ang matabo sa katapusan sang kalibutan. Magaabot diri ang mga anghel agod painon ang mga tawo nga malain sa mga tawo nga matarong.

50 Kag ang mga tawo nga malain ipilak sa nagadabadaba nga kalayo. Magahibi sila kag magabagrot ang ila ngipon."
51 Dayon nagpamangkot si Jesus sa ila, Nagsabat sila,

52 Sa liwat nagsiling si Jesus,

Ginsikway si Jesus sa Nazaret

(Mar. 6:1-6; Luc. 4:16-30)

53 Pagkatapos nga nagtudlo si Jesus sining mga paanggid, naghalin siya sa sina nga lugar54 kag nagkadto sa iya banwa. Nagpanudlo siya didto sa simbahan sang mga Judio. Natingala sa iya ang mga tawo kag nagpinamangkutanay,55 Indi bala nga anak siya sang panday? Indi bala si Maria ang iya iloy kag ang mga utod niya amo sila ni Santiago, Jose, Simon, kag Judas?56 Indi bala ang iya mga utod nga babayi nagaestar diri? Diin bala siya nagkuha sang iya abilidad?"57 Gani indi gid sila magtuo sa iya. Nagsiling si Jesus sa ila,58  Gani wala naghimo si Jesus sang madamo nga mga milagro didto tungod nga indi sila magtuo sa iya .

MATTHEW 13

A Story about a Farmer

(Mark 4.1-9; Luke 8.4-8)

1 That same day Jesus left the house and went out beside Lake Galilee, where he sat down to teach.t 2 t Such large crowds gathered around him that he had to sit in a boat, while the people stood on the shore.

3 Then he taught them many things by using stories. He said:
A farmer went out to scatter seed in a field. 4 While the farmer was scattering the seed, some of it fell along the road and was eaten by birds. 5 Other seeds fell on thin, rocky ground and quickly started growing because the soil wasn't very deep. 6 But when the sun came up, the plants were scorched and dried up, because they did not have deep roots. 7 Some other seeds fell where thornbushes grew up and choked the plants. 8 But a few seeds did fall on good ground where the plants produced 100 or 60 or 30 times as much as was scattered.

9 If you have ears, pay attention!

Why Jesus Used Stories

(Mark 4.10-12; Luke 8.9,10)

10 Jesus' disciples came to him and asked, “Why do you use stories to speak to the people?”

11 Jesus answered:
I have explained the secrets about the kingdom of heaven to you, but not to others. 12 t Everyone who has something will be given more. But people who don't have anything will lose even what little they have. 13 I use stories when I speak to them because when they look, they cannot see, and when they listen, they cannot hear or understand.

14 t So God's promise came true, just as the prophet Isaiah had said,
“These people will listen
and listen,
but never understand.
They will look and look,
but never see.

15 All of them have
stubborn minds!
They refuse to listen;
they cover their eyes.
They cannot see or hear
or understand.
If they could,
they would turn to me,
and I would heal them.”
16  t But God has blessed you, because your eyes can see and your ears can hear!

17 Many prophets and good people were eager to see what you see and to hear what you hear. But I tell you they did not see or hear.

Jesus Explains the Story //about the Farmer

(Mark 4.13-20; Luke 8.11-15)

18 Now listen to the meaning of the story about the farmer:
19 The seeds that fell along the road are the people who hear the message about the kingdom, but don't understand it. Then the evil one comes and snatches the message from their hearts. 20 The seeds that fell on rocky ground are the people who gladly hear the message and accept it at once.

21 But they don't have deep roots, and they don't last very long. As soon as life gets hard or the message gets them in trouble, they give up.
22 The seeds that fell among the thornbushes are also people who hear the message. But they start worrying about the needs of this life and are fooled by the desire to get rich. So the message gets choked out, and they never produce anything.

23 The seeds that fell on good ground are the people who hear and understand the message. They produce as much as 100 or 60 or 30 times what was planted.

Weeds among the Wheat

24 Jesus then told them this story:
The kingdom of heaven is like what happened when a farmer scattered good seed in a field.

25 But while everyone was sleeping, an enemy came and scattered weed seeds in the field and then left.
26 When the plants came up and began to mature, the farmer's servants could see the weeds.

27 The servants came and asked, “Sir, didn't you scatter good seed in your field? Where did these weeds come from?”

28 “An enemy did this,” he replied.
His servants then asked, “Do you want us to go out and pull up the weeds?”
29 “No!” he answered. “You might also pull up the wheat.

30 Leave the weeds alone until harvest time. Then I'll tell my workers to gather the weeds and tie them up and burn them. But I'll order them to store the wheat in my barn.”

Stories about a Mustard Seed //and Yeast

(Mark 4.30-32; Luke 13.18-21)

31 Jesus told them another story:
The kingdom of heaven is like what happens when a farmer plants a mustard seed in a field.

32 Although it is the smallest of all seeds, it grows larger than any garden plant and becomes a tree. Birds even come and nest on its branches.

33 Jesus also said:
The kingdom of heaven is like what happens when a woman mixes a little yeast into three big batches of flour. Finally, all the dough rises.

The Reason for Teaching //with Stories

(Mark 4.33,34)

35 t So God's promise came true, just as the prophett had said,
“I will use stories
to speak my message
and to explain things hidden
since the creation
of the world.”

Jesus Explains the Story //about the Weeds

36 After Jesus left the crowd and went inside, t his disciples came to him and said, “Explain to us the story about the weeds in the wheat field.”

37 Jesus answered:
The one who scattered the good seed is the Son of Man. 38 The field is the world, and the good seeds are the people who belong to the kingdom. The weeds are those who belong to the evil one,

39 and the one who scattered them is the devil. The harvest is the end of time, and angels are the ones who bring in the harvest.
40 Weeds are gathered and burned. That's how it will be at the end of time. 41 The Son of Man will send out his angels, and they will gather from his kingdom everyone who does wrong or causes others to sin. 42 Then he will throw them into a flaming furnace, where people will cry and grit their teeth in pain.

43 t But everyone who has done right will shine like the sun in their Father's kingdom. If you have ears, pay attention!

A Hidden Treasure

44 The kingdom of heaven is like what happens when someone finds a treasure hidden in a field and buries it again. Such a person is happy and goes and sells everything in order to buy that field.

A Valuable Pearl

46 After finding a very valuable one, the owner goes and sells everything in order to buy that pearl.

A Fish Net

50 Then those evil people will be thrown into a flaming furnace, where they will cry and grit their teeth in pain.

New and Old Treasures

51 Jesus asked his disciples if they understood all these things. They said, “Yes, we do.”

52 So he told them, “Every student of the Scriptures who becomes a disciple in the kingdom of heaven is like someone who brings out new and old treasures from the storeroom.”

The People of Nazareth Turn //against Jesus

(Mark 6.1-6; Luke 4.16-30)

57 t So the people were upset because of what he was doing.
But Jesus said, “Prophets are honored by everyone, except the people of their hometown and their own family.” 58 And because the people did not have any faith, Jesus did not work many miracles there.