MATEO 5

Ang Pagpanudlo ni Jesus sa Bukid

1 Sang makita ni Jesus ang madamo nga mga tawo, nagtaklad siya sa bukid kag nagpungko didto. Nagpalapit sa iya ang iya mga sumulunod,2 kag nagpanudlo siya sa ila. Siling niya,

12 Amo man ini ang ila ginhimo sang una sa mga propeta. Gani magkalipay gid kamo tungod nga mabaton ninyo ang dako nga balos sa langit."

Asin kag Suga

(Mar. 9:50; Luc. 14:34-35)

15 Wala sing may nagasindi sang suga kag takluban lang dayon ini sang sulukban, kundi ginabutang ini sa tulungtungan agod masanagan ang tanan sa sulod sang balay.

16 Gani amo man ang inyo himuon. Pasigaha ninyo ang inyo suga sa mga tawo, agod makita nila ang inyo maayo nga mga binuhatan kag agod dayawon nila ang inyo Amay sa langit."

Ang Pagpanudlo Parte sa Kasuguan

18  Sa pagkamatuod, samtang ara pa ang langit kag ang duta, wala gid sing bisan gamay nga bahin sang Kasuguan nga mabaliwala hasta wala pa matuman ang tanan. + 18 hasta wala pa matuman ang tanan: posible ang buot silingon, hasta wala pa matuman ang tanan nga katuyuan sang Kasuguan; ukon, hasta wala pa matuman ang tanan nga magakalatabo sa palaabuton. 19  Gani ang bisan sin-o nga maglapas sang bisan labing gamay nga bahin sang Kasuguan kag magtudlo sa iban nga maglapas man, siya ang labing kubos sa mga nasakop sa paghari sang Dios. Pero ang bisan sin-o nga magtuman sang Kasuguan, kag magtudlo sini sa iban nga magtuman man, kabigon siya nga dungganon sa mga nasakop sa paghari sang Dios.

20 Gani ginasugiran ko kamo nga kinahanglan ang inyo pagtuman sa kabubut-on sang Dios maglabaw pa sa pagtuman sang mga manunudlo sang Kasuguan kag sang mga Pariseo, kay kon indi, indi gid kamo masakop sa paghari sang Dios."

Ang Pagpanudlo Parte sa Kaakig

21  it Nagsiling pa gid si Jesus, 22 Pero ako nagasiling sa inyo nga ang bisan sin-o nga nagakaakig sa iya kapareho pagasilutan. Kag ang bisan sin-o nga nagapakalain sa iya kapareho sa pagsiling dal-on siya sa korte agod silutan. Kag ang bisan sin-o nga magsiling sa iya kapareho pagasilutan siya sa nagadabadaba nga kalayo sa impyerno.23 Gani bisan ara ka na sa halaran nga nagadala sang imo halad sa Dios kag madumduman mo nga ang imo utod may malain nga buot sa imo,

24 ibilin mo anay ang imo nga inughalad malapit sa halaran kag kadtuan mo gilayon ang imo utod kag magpakighusay sa iya. Dayon magbalik ka sa halaran kag maghalad sang imo inughalad sa Dios.

26 Sa pagkamatuod, indi ka makaguwa kon indi mo anay mabayaran ang tanan mo nga multa."

Ang Pagpanudlo Parte sa Pagpanginbabayi

28 Pero ako nagasiling sa inyo nga kon ang lalaki magtulok sa babayi nga may handom sa pagpakighilawas sa iya, pareho lang nga nagapanginbabayi na siya sa iya.29 Gani kon ang imo tuo nga mata amo ang kabangdanan nga nagapakasala ka, lukata ina kag ipilak. Kay maayo pa nga madula ang isa ka parte sang imo lawas sang sa kompleto ang imo lawas pero ipilak ka man lang sa impyerno.

30 Kon ang imo tuo nga kamot amo ang kabangdanan nga nagapakasala ka, utda ina kag ipilak. Kay maayo pa nga madula ang isa ka parte sang imo lawas sang sa kompleto ang imo lawas pero ipilak ka man lang sa impyerno."

Ang Pagpanudlo Parte sa Pagbulagay

(Mat. 19:9; Mar. 10:11-12; Luc. 16:18)

32  Pero ako nagasiling sa inyo nga kon bulagan sang lalaki ang iya asawa nga wala man lang naghimo sang imoral nga pagpakigrelasyon, + 32 naghimo sang imoral nga pagpakigrelasyon: posible ang buot silingon, nagpanginlalaki. siya mismo ang nagatulod sa iya asawa nga magpakasala kay magapamana ini liwat ; kag ang bisan sin-o nga magpangasawa sa sadto nga babayi nga ginbulagan nagapanginbabayi."

Ang Pagpanudlo Parte sa Pagsumpa

34 Pero ako nagasiling sa inyo nga kon magpromisa kamo, indi kamo magsumpa. Indi kamo magsiling nga kay amo ini ang trono sang Dios,35 ukon kay amo ini ang ginatungtungan sang iya tiil. Indi man kamo maggamit sang ngalan sang Jerusalem sa inyo pagsumpa tungod kay amo ini ang siyudad sang bantog nga Hari.36 Kag indi man kamo magsiling nga, kay bisan pa gani ang isa lang ka buhok indi mo mapaputi ukon mapaitom.

37 Dapat magsiling ka lang kon huo kag kon indi; kay kon magsumpa pa kamo halin na ina kay Satanas."

Indi kamo Magtimalos sa Inyo Isigkatawo

(Luc. 6:29-30)

39 Pero ako nagasiling sa inyo nga indi ninyo pagbalusi sing malain ang nagahimo sing malain sa inyo. Kon tampaon ka sa tuo nga guya, itaya pa ang imo wala nga guya.40 Kon may magdemanda sa imo agod kuhaon ang imo bayo, ihatag bisan pa ang imo kunop.41 Kon may soldado nga magpilit sa imo nga magpas-an sang iya karga sang isa ka kilometro, himua nga duha.

42 Hatagi ang nagapangayo sa imo, kag pahulama ang nagahulam sa imo."

Higugmaa ang Inyo mga Kaaway

(Luc. 6:27-28; 32-36)

44 Pero ako nagasiling sa inyo nga higugmaa ninyo ang inyo mga kaaway. Bisan pa ang mga nagahingabot sa inyo pangamuyuan ninyo.45  Kag kon himuon ninyo ini, mangin matuod kamo nga mga anak sang inyo Amay sa langit. + 45 mangin matuod kamo nga mga anak sang inyo Amay sa langit tungod nga pareho kamo sa iya nga maayo ang iya pagtratar sa tanan. f Kay indi lang ang mga maayo nga mga tawo ang iya ginapasilakan sang adlaw kundi pati man ang mga malain. Kag indi lang ang mga matarong ang iya ginahatagan sang ulan kundi pati man ang mga indi matarong.46  Kon ang nagahigugma sa inyo amo lang ang inyo ginahigugma, makabaton bala kamo sang balos halin sa Dios? Indi gid! Kay bisan ang mga manugsukot sang buhis nga ginakabig ninyo nga makasasala nagahimo man sina.47 Kag kon ang inyo mga kapareho lang ang inyo ginabugno, ano gid ang inyo ginahimo nga labaw sa iban? Bisan ang mga tawo nga wala nakakilala sa Dios nagahimo man sina.48  Gani dapat wala kamo sing kasawayan sa inyo pagtratar sa inyo isigkatawo pareho sang inyo Amay sa langit."

MATTHEW 5

The Sermon on the Mount

1 When Jesus saw the crowds, he went up on the side of a mountain and sat down.t

Blessings

(Luke 6.20-23)

2 and he taught them:

3 God blesses those people
who depend only on him.
They belong to the kingdom
of heaven!t

4  t God blesses those people
who grieve.
They will find comfort!

5  t God blesses those people
who are humble.
The earth will belong
to them!

6  t God blesses those people
who want to obey himt
more than to eat or drink.
They will be given
what they want!

7 God blesses those people
who are merciful.
They will be treated
with mercy!

8  t God blesses those people
whose hearts are pure.
They will see him!

9 God blesses those people
who make peace.
They will be called
his children!

10  t God blesses those people
who are treated badly
for doing right.
They belong to the kingdom
of heaven.t
11  t God will bless you when people insult you, mistreat you, and tell all kinds of evil lies about you because of me.

12 t Be happy and excited! You will have a great reward in heaven. People did these same things to the prophets who lived long ago.

Salt and Light

(Mark 9.50; Luke 14.34,35)

13  t You are the salt for everyone on earth. But if salt no longer tastes like salt, how can it make food salty? All it is good for is to be thrown out and walked on.
14  t You are the light for the whole world. A city built on top of a hill cannot be hidden, 15 t and no one lights a lamp and puts it under a clay pot. Instead, it is placed on a lampstand, where it can give light to everyone in the house.

16 t Make your light shine, so others will see the good you do and will praise your Father in heaven.

The Law of Moses

18 t Heaven and earth may disappear. But I promise you not even a period or comma will ever disappear from the Law. Everything written in it must happen.
19 If you reject even the least important command in the Law and teach others to do the same, you will be the least important person in the kingdom of heaven. But if you obey and teach others its commands, you will have an important place in the kingdom.

20 You must obey God's commands better than the Pharisees and the teachers of the Law obey them. If you don't, I promise you will never get into the kingdom of heaven.

Anger

22 But I promise you if you are angry with someone, t you will have to stand trial. If you call someone a fool, you will be taken to court. And if you say that someone is worthless, you will be in danger of the fires of hell.
23 So if you are about to place your gift on the altar and remember that someone is angry with you,

24 leave your gift there in front of the altar. Make peace with that person, then come back and offer your gift to God.
25 Before you are dragged into court, make friends with the person who has accused you of doing wrong. If you don't, you will be handed over to the judge and then to the officer who will put you in jail.

26 I promise you will not get out until you have paid the last cent you owe.

Marriage

30 t If your right hand causes you to sin, chop it off and throw it away! It is better to lose one part of your body, than for your whole body to be thrown into hell.

Divorce

(Matthew 19.9; Mark 10.11,12; Luke 16.18)

32 t But I tell you not to divorce your wife unless she has committed some terrible sexual sin.t If you divorce her, you will cause her to be unfaithful, just as any man who marries her is guilty of taking another man's wife.

Promises

37 When you make a promise, say only “Yes” or “No.” Anything else comes from the devil.

Revenge

(Luke 6.29,30)

42 When people ask you for something, give it to them. When they want to borrow money, lend it to them.

Love

(Luke 6.27,28,32-36)