Mateo 5
Ang Sermon sa Bundok
1 Nang makita ni Jesus ang napakaraming tao, umakyat siya sa bundok. Pagkaupo niya lumapit ang kanyang mga alagad
2 at sila'y tinuruan niya.Ang mga Mapapalad
(Lu. 6:20-23)
3 “Mapalad ang mga taong walang inaasahan kundi ang Diyos,
sapagkat mapapabilang sila sa kaharian ng langit.
4 “Mapaladt ang mga nagdadalamhati,
sapagkat aaliwin sila ng Diyos.
5 “Mapaladt ang mga mapagpakumbabá,
sapagkat mamanahin nila ang daigdig.
6 “Mapaladt ang mga nagugutom at nauuhaw sa katuwiran,
sapagkat sila'y bubusugin.
7 “Mapalad ang mga mahabagin,
sapagkat kahahabagan sila ng Diyos.
8 “Mapaladt ang mga may malinis na puso,
sapagkat makikita nila ang Diyos.
9 “Mapalad ang mga gumagawa ng paraan para sa kapayapaan,
sapagkat sila'y ituturing na mga anak ng Diyos.
10 “Mapaladt ang mga inuusig nang dahil sa kanilang pagsunod sa kalooban ng Diyos,
sapagkat mapapabilang sila sa kaharian ng langit.
11 “Mapaladt ang mga nilalait at inuusig ng mga tao, at pinaparatangan ng lahat ng uri ng kasamaan na pawang kasinungalingant nang dahil sa akin.
12 Magsayat kayo at magalak sapagkat malaki ang inyong gantimpala sa langit. Gayundin ang ginawa ng mga tao sa mga propetang nauna sa inyo.”Asin at Ilaw
(Mc. 9:50; Lu. 14:34-35)
13 “Kayot ang asin ng sangkatauhan. Ngunit kung ang asin ay mawalan na ng alat, paano pa ito mapapaalat muli? Hindi ba wala na itong kabuluhan kundi ang itapon at tapakan ng mga tao?
14 “Kayot ang ilaw ng sanlibutan. Ang isang lunsod na nakatayo sa ibabaw ng burol ay hindi maitatago. 15 Walat din namang taong nagsisindi ng ilaw at pagkatapos ay inilalagay iyon sa ilalim ng malaking takalan.t Sa halip, inilalagay iyon sa talagang patungan upang matanglawan ang lahat ng nasa bahay.
16 Gayundint naman, dapat ninyong paliwanagin ang inyong ilaw sa harap ng mga tao upang makita nila ang inyong mabubuting gawa at papurihan ang inyong Ama na nasa langit.”Katuruan Tungkol sa Kautusan
17 “Huwag ninyong akalaing naparito ako upang ipawalang-bisa ang Kautusan at ang mga Propeta.t Naparito ako hindi upang ipawalang-bisa ang mga iyon kundi upang tuparin. 18 Tandaant ninyo: maglalaho ang langit at ang lupa, ngunit ni isang tuldok o kudlit man ng Kautusan ay di mawawalan ng bisa hangga't hindi natutupad ang lahat. 19 Kaya't sinumang magpawalang-bisa sa kaliit-liitang bahagi nito, at magturo nang gayon sa mga tao, ay magiging pinakamababa sa kaharian ng langit. Ngunit ang sumusunod sa Kautusan at nagtuturo sa mga tao na tuparin iyon ay magiging dakila sa kaharian ng langit.
20 Sinasabi ko sa inyo, kung ang pagsunod ninyo sa kalooban ng Diyos ay tulad lamang ng pagsunod ng mga tagapagturo ng Kautusan at mga Pariseo, hinding-hindi kayo makakapasok sa kaharian ng langit.”Ang Katuruan Tungkol sa Pagkagalit
21 “Narinigt ninyo na iniutos ng Diyos sa inyong mga ninuno, ‘Huwag kang papatay; ang sinumang pumatay ay mananagot sa hukuman.’ 22 Ngunit sinasabi ko naman sa inyo, ang sinumang napopoot sa kanyang kapatid ay mananagot sa hukuman, ang humahamak sa kanyang kapatid ay mananagot sa Sanedrin, at sinumang magsabi sa kanyang kapatid, ‘Ulol ka!’ ay nanganganib na maparusahan sa apoy ng impiyerno. 23 Kaya't kung mag-aalay ka ng handog sa dambana para sa Diyos at naalala mong may sama ng loob sa iyo ang iyong kapatid,
24 iwan mo muna ang iyong handog sa harap ng dambana at makipagkasundo ka sa kanya. Pagkatapos, magbalik ka at maghandog sa Diyos.
25 “Kung may ibig magsakdal sa iyo, makipag-ayos ka agad sa kanya bago makarating sa hukuman ang inyong kaso. Kung hindi ay dadalhin ka niya sa hukom, at ibibigay ka nito sa tanod, at ikukulong ka naman sa bilangguan.
26 Tandaan mo: hindi ka makakalabas doon hangga't hindi mo nababayaran ang kahuli-hulihang piso na dapat mong bayaran.”Ang Katuruan Laban sa Pangangalunya
27 “Narinigt ninyong sinabi, ‘Huwag kang mangangalunya.’ 28 Ngunit sinasabi ko sa inyo, ang sinumang tumingin sa isang babae nang may mahalay na pagnanasa ay nangangalunya na sa babaing iyon sa kanyang puso. 29 Kungt ang kanang mata mo ay nagiging sanhi ng iyong pagkakasala, dukitin mo ito at itapon! Mabuti pang mawalan ka ng isang bahagi ng iyong katawan kaysa ang buo mong katawan ang itapon sa impiyerno.
30 Kungt ang iyong kanang kamay naman ay nagiging sanhi ng iyong pagkakasala, putulin mo ito at itapon! Mabuti pang mawalan ka ng isang bahagi ng iyong katawan kaysa ang buo mong katawan ang itapon sa impiyerno.”Paghihiwalay Dahil sa Pangangalunya
(Mt. 19:9; Mc. 10:11-12; Lu. 16:18)
31 “Sinabit rin naman, ‘Kapag pinalayas at hiniwalayan ng isang lalaki ang kanyang asawa, ito'y dapat niyang bigyan ng kasulatan ng paghihiwalay.’
32 Ngunitt sinasabi ko sa inyo, kapag pinalayas at hiniwalayan ng isang lalaki ang kanyang asawa, maliban kung ito ay nangangalunya,t itinutulak niya ang kanyang asawa sa kasalanang pangangalunya, at sinumang makipag-asawa sa babaing pinalayas at hiniwalayan ay nagkakasala rin ng pangangalunya.”Katuruan Tungkol sa Panunumpa
33 “Narinigt din ninyong iniutos ng Diyos sa inyong mga ninuno, ‘Huwag kang susumpa nang walang katotohanan; sa halip, tuparin mo ang iyong sinumpaang panata sa Panginoon.’ 34 Ngunitt sinasabi ko sa inyo, huwag na kayong manunumpa kapag kayo'y nangangako. Huwag ninyong sasabihing, ‘Saksi ko ang langit,’ sapagkat ito'y trono ng Diyos; 35 ot kaya'y, ‘Saksi ko ang lupa,’ sapagkat ito'y kanyang tuntungan. Huwag din ninyong sasabihing, ‘Saksi ko ang Jerusalem,’ sapagkat ito'y lunsod ng dakilang Hari. 36 Huwag mo ring ipanumpa ang iyong ulo, sapagkat ni isang buhok sa iyong ulo ay hindi mo kayang paputiin o paitimin.
37 Sabihin mo na lang na ‘Oo’ kung oo at ‘Hindi’ kung hindi, sapagkat ang anumang sumpang idaragdag dito ay buhat na sa Masama.”Katuruan Laban sa Paghihiganti
(Lu. 6:29-30)
38 “Narinigt ninyong sinabi, ‘Mata sa mata at ngipin sa ngipin.’ 39 Ngunit sinasabi ko sa inyo, huwag ninyong paghihigantihan ang masamang tao. Kung sinampal ka sa kanang pisngi, iharap mo rin sa kanya ang kaliwa. 40 Kung isakdal ka ninuman upang makuha ang iyong damit panloob, ibigay mo ito sa kanya pati ang iyong damit na pangbalabal. 41 Kung pilitin ka ng manlulupig na pasanin ang kanyang dala ng isang milya,t pasanin mo iyon ng dalawang milya.
42 Bigyan mo ang nanghihingi sa iyo at huwag mong tanggihan ang nanghihiram sa iyo.”Pagmamahal sa Kaaway
(Lu. 6:27-28, 32-36)
43 “Narinigt ninyong sinabi, ‘Ibigin mo ang iyong kapwa at kamuhian mo ang iyong kaaway.’ 44 Ngunit ito naman ang sinasabi ko, ibigin ninyo ang inyong mga kaaway at ipanalangin ninyo ang mga umuusig sa inyo,
45 upangt kayo'y maging tunay na mga anak ng inyong Ama na nasa langit. Sapagkat pinasisikat niya ang araw sa mabubuti gayon din sa masasama, at nagpapaulan siya sa mga matuwid at sa mga di-matuwid.
46 “Kung ang mga nagmamahal sa inyo ang siya lamang ninyong mamahalin, anong gantimpala ang inyong maaasahan? Hindi ba't ginagawa rin iyan ng mga maniningil ng buwis? 47 At kung ang mga kapatid lamang ninyo ang inyong binabati, ano ang ginagawa ninyong higit kaysa iba? Hindi ba't ginagawa rin iyan ng mga Hentil? 48 Kayat maging ganap kayo, gaya ng inyong Ama na nasa langit.”
MATTHEW 5
The Sermon on the Mount
1 When Jesus saw the crowds, he went up on the side of a mountain and sat down.tBlessings
(Luke 6.20-23)
Jesus' disciples gathered around him,
2 and he taught them:
3 God blesses those people
who depend only on him.
They belong to the kingdom
of heaven!t
4 t God blesses those people
who grieve.
They will find comfort!
5 t God blesses those people
who are humble.
The earth will belong
to them!
6 t God blesses those people
who want to obey himt
more than to eat or drink.
They will be given
what they want!
7 God blesses those people
who are merciful.
They will be treated
with mercy!
8 t God blesses those people
whose hearts are pure.
They will see him!
9 God blesses those people
who make peace.
They will be called
his children!
10 t God blesses those people
who are treated badly
for doing right.
They belong to the kingdom
of heaven.t
11 t God will bless you when people insult you, mistreat you, and tell all kinds of evil lies about you because of me.
12 t Be happy and excited! You will have a great reward in heaven. People did these same things to the prophets who lived long ago.Salt and Light
(Mark 9.50; Luke 14.34,35)
13 t You are the salt for everyone on earth. But if salt no longer tastes like salt, how can it make food salty? All it is good for is to be thrown out and walked on.
14 t You are the light for the whole world. A city built on top of a hill cannot be hidden, 15 t and no one lights a lamp and puts it under a clay pot. Instead, it is placed on a lampstand, where it can give light to everyone in the house.
16 t Make your light shine, so others will see the good you do and will praise your Father in heaven.The Law of Moses
17 Don't suppose I came to do away with the Law and the Prophets.t I did not come to do away with them, but to give them their full meaning.
18 t Heaven and earth may disappear. But I promise you not even a period or comma will ever disappear from the Law. Everything written in it must happen.
19 If you reject even the least important command in the Law and teach others to do the same, you will be the least important person in the kingdom of heaven. But if you obey and teach others its commands, you will have an important place in the kingdom.
20 You must obey God's commands better than the Pharisees and the teachers of the Law obey them. If you don't, I promise you will never get into the kingdom of heaven.Anger
21 t You know our ancestors were told, “Do not murder” and “A murderer must be brought to trial.”
22 But I promise you if you are angry with someone, t you will have to stand trial. If you call someone a fool, you will be taken to court. And if you say that someone is worthless, you will be in danger of the fires of hell.
23 So if you are about to place your gift on the altar and remember that someone is angry with you,
24 leave your gift there in front of the altar. Make peace with that person, then come back and offer your gift to God.
25 Before you are dragged into court, make friends with the person who has accused you of doing wrong. If you don't, you will be handed over to the judge and then to the officer who will put you in jail.
26 I promise you will not get out until you have paid the last cent you owe.Marriage
27 t You know the commandment which says, “Be faithful in marriage.” 28 But I tell you if you look at another woman and want her, you are already unfaithful in your thoughts. 29 t If your right eye causes you to sin, poke it out and throw it away. It is better to lose one part of your body, than for your whole body to end up in hell.
30 t If your right hand causes you to sin, chop it off and throw it away! It is better to lose one part of your body, than for your whole body to be thrown into hell.Divorce
(Matthew 19.9; Mark 10.11,12; Luke 16.18)
31 t You have been taught that a man who divorces his wife must write out divorce papers for her.t
32 t But I tell you not to divorce your wife unless she has committed some terrible sexual sin.t If you divorce her, you will cause her to be unfaithful, just as any man who marries her is guilty of taking another man's wife.Promises
33 t You know our ancestors were told, “Don't use the Lord's name to make a promise unless you are going to keep it.” 34 t But I tell you not to swear by anything when you make a promise! Heaven is God's throne, so don't swear by heaven. 35 t The earth is God's footstool, so don't swear by the earth. Jerusalem is the city of the great king, so don't swear by it. 36 Don't swear by your own head. You cannot make one hair white or black.
37 When you make a promise, say only “Yes” or “No.” Anything else comes from the devil.Revenge
(Luke 6.29,30)
38 t You know you have been taught, “An eye for an eye and a tooth for a tooth.” 39 But I tell you not to try to get even with a person who has done something to you. When someone slaps your right cheek, t turn and let that person slap your other cheek. 40 If someone sues you for your shirt, give up your coat as well. 41 If a soldier forces you to carry his pack one kilometer , carry it two kilometers .t
42 When people ask you for something, give it to them. When they want to borrow money, lend it to them.Love
(Luke 6.27,28,32-36)
43 t You have heard people say, “Love your neighbors and hate your enemies.” 44 But I tell you to love your enemies and pray for anyone who mistreats you. 45 t Then you will be acting like your Father in heaven. He makes the sun rise on both good and bad people. And he sends rain for the ones who do right and for the ones who do wrong. 46 If you love only those people who love you, will God reward you for this? Even tax collectorst love their friends. 47 If you greet only your friends, what's so great about this? Don't even unbelievers do that? 48 t But you must always act like your Father in heaven.