MATIUS 6
Diona pa’kamasean, passambayang, na ma’puasa
6:1-18
Luk. 11:2-4
1 Pengkilalai tonganni: da mipogau’i tu gau’ malolomi dio tingayona tau kumua nakitai tau: iake susito tae’ mitarimai tu poleanna dio mai Ambe’mi dao suruga.
2 Iamoto, iammu bengan pa’kamasean, da mupa’petendenganni tu iannato dio tingayomu, susitu napogau’ to belo puduk lan banua pa’kombongan sia dio lu lalan, kumua anna tendengi tau. Tonganna tongan Kukua mati’, inang naala dolomo tu poleanna.
3 Apa iatu iko, iammu bengan pa’kamasean, da naissanni lima kairimmu tu apa napogau’ lima kananmu,
4 da anna kakitanan tu pa’kamaseammu; anna Ambe’mu tu ungkita tang kakitananna, Iamo la umpapakkanni lako kalemu.
5 Iammi massambayang, da misusi to belo puduk; belanna naporai ke’de’ massambayang lan lu banua pa’kombongan sia dio lu tetuk batatta kumua anna kitai tau. Tonganna tongan Kukua mati’, naala dolomo tu poleanna.
6 Apa iatu iko, iammu la massambayang, kendekko langngan banuammu mutama inanmu, musalli’i tu ba’bamu, ammu massambayang langngan Ambe’mu Puang tang kakitanan, anna Ambe’mu tu ungkita tang kakitananna, Iamo la umpapakkanni lako kalemu.
7 Iammi massambayang, da mirombe-rombei tu kada susi gau’na to kapere’ belanna nasanga kumua iari naditarima pangimbona tu kamalengkoanna kadanna.
8 Iamoto da misusitu tau iato; belanna naissan dolomo Ambe’mi tu mipomelona mimane umpalakui lako.
9 Iamoto dadi la mikua massambayang: O Ambe’ki dao suruga, (kipalaku) anna dipakala’bi’ tu sangamMi:
10 Anna patalo tu ParentaMi
anna dadi tu pa’poraiamMi lan te lino susi dao suruga.
11 Benkanni tu silasanna kikande allo iate
12 sia pa’dei tu sala budangki, susi kami umpagarri’ salana to kasalan lako kaleki.
13 Sia da Mielorangkanni diroso, sangadinna rinding pala’kan da narandankan deata bulituk.
Belanna Kamu tu unnampui Parenta sia kapaan sia kamala’biran sae lakona.
14 Belanna iake umpagarri’komi salana tau, tae’ Natang umpa’dei dukai Ambe’mi dao suruga tu salami.
15 Apa iake tang umpagarri’komi salana tau, manassa tae’ duka Napa’dei Ambe’mi tu salami.
16 Sia iammi ma’puasa, da misusi to belo puduk umpamaru’gun lindona; belanna umpamariga-riga rupanna anna tandan nakita tau kumua ma’puasa. Tonganna tongan Kukua mati’, naala dolomo tu poleanna tu tau iato.
17 Apa iatu iko, iammu ma’puasa, boka’i tu ulummu sia dau’i tu lindomu,
18 da mupa’pepayananni lako tau kumua ma’puasako, sangadinna lako Ambe’ tang kakitanammu; anna Ambe’mu tu ungkita tang kakitananna, Iamo la umpapakkanni lako kalemu.Diona ianan
6:19-24
19 Da’ mipakombongan ianan kalemi lan te lino tu naninna busung sia ta’ga’ umbala’-bala’i, sia to boko ullo’po’ banua anna boko,
20 sangadinna pakombongangkomi ianan kalemi lan suruga, tu inan tang nanii busung sia ta’ga’ umbala’-bala’i sia tae’ to boko ullo’po’ banua ba’tu boko.
21 Belanna umba-umba nii iananmu, dio duka tu penaammu.
22 Iatu mata, palitanna kale; iamoto, ianna masero tu matammu, tae’ natang masero tu mintu’ kalemu.
23 Apa iake kadakei tu matammu, manassa malillin tu mintu’ kalemu. Iamoto, iake malillinni tu maserona dio kalemu tang padamo ia kapuanna tu kamalillinan iato!
24 Tae’ misa’ kaunan ma’poperuranni lako da’dua puangna, belanna tae’ nasalai tang nakasorro tu misa’na, naporai tu misa’, ba’tu la’ka’ lakoi misa’na nasarroanni tu misa’na. Tae’ mima’din umpekapuangi Puang Matua mipengkaolai dukai tu Mamon.Diona umposelang katuoanna
6:25-34
Luk. 12:22-31
25 Iamoto Kukua lako kalemi: Da miposelangi tu katuoammi, tu kumua: apa tu la mikande ba’tu la miiru’, ba’tu diona kalemi, kumua apa tu la mipake. Tae’raka nalosong tu penaa na iatu kande, sia kale na iatu tamangkale?
26 Tiro-tiroi tu manuk-manuk dao langi’, tae’ namantanan len sia mepare, ba’tu urrampun kande langngan alang, anNa patuo dukai Ambe’mi dao suruga. Tae’raka milosong na iatu mintu’ manuk-manuk?
27 Mindarokomi kamu ke miposelangi ma’din umpamalambe’ sunga’mi sidi’ duka?
28 Sia ma’apari miposelangi tu diona tamangkale? Tangnga’-tangnga’ri tu diona danga-danga dio lu padang, umbara nakua tuona; tang la mengkarang sia, tang la mangunu’sia.
29 Na Kukua lako kalemi: Moi Salomo nakabu’ mintu’ kamala’biranna, tae’ nadipakei susitu danga-danga sangtangke.
30 Iake susito tu Puang Matua umbeloi tu riu dio lu padang, tu tuo siapa te allo iate, anna manikale’ dibuangmo tama api dapo’, ondong pissan tu kamu, e to tangkan ma’patongan?
31 Iamoto da miposelangi, kumua: Apara tu la kikande? ba’tu: Apara tu la kiiru’? ba’tu: Apara tu la kipotamangkale?
32 Belanna mintu’na te napengkali-kalii to kapere’, apa Naissan Ambe’mi dao suruga kumua mipotuona tu mintu’nato.
33 Apa daka’ tonganni dolo tu ParentaNa Puang Matua sola kamaloloanNa, na iatu mintu’nato, la dipangrangnganan duka lako kalemi.
34 Iamoto da miposelangi tu allo masaa, belanna iatu allo masaa den toda ia tu naposelangna. Silasamo ke pantan denni ia kamasussanna ke sangallooi.
MATTHEW 6
Giving
1 t When you do good deeds, don't try to show off. If you do, you won't get a reward from your Father in heaven.
2 When you give to the poor, don't blow a loud horn. That's what show-offs do in the synagogues and on the street corners, because they are always looking for praise. I can assure you that they already have their reward.
3 When you give to the poor, don't let anyone know about it.t
4 Then your gift will be given in secret. Your Father knows what is done in secret and will reward you.Prayer
(Luke 11.2-4)
5 t When you pray, don't be like those show-offs who love to stand up and pray in the synagogues and on the street corners. They do this just to look good. I can assure you that they already have their reward.
6 When you pray, go into a room alone and close the door. Pray to your Father in private. He knows what is done in private and will reward you.
7 t When you pray, don't talk on and on as people do who don't know God. They think God likes to hear long prayers.
8 Don't be like them. Your Father knows what you need even before you ask.
9 You should pray like this:
Our Father in heaven,
help us to honor
your name.
10 Come and set up
your kingdom,
so that everyone on earth
will obey you,
as you are obeyed
in heaven.
11 Give us our food for today.t
12 Forgive us for doing wrong,
as we forgive others.
13 Keep us from being temptedt
and protect us from evil.t
14 t t If you forgive others for the wrongs they do to you, your Father in heaven will forgive you.
15 But if you don't forgive others, your Father will not forgive your sins.Worshiping God //by Going without Eating
16 When you go without eating, t don't try to look gloomy as those show-offs do when they go without eating. I can assure you that they already have their reward. 17 t Instead, comb your hair and wash your face.
18 Then others won't know you are going without eating. But your Father sees what is done in private, and he will reward you.Treasures in Heaven
(Luke 12.33,34)
19 t Don't store up treasures on earth! Moths and rust can destroy them, and thieves can break in and steal them. 20 t Instead, store up your treasures in heaven, where moths and rust cannot destroy them, and thieves cannot break in and steal them.
21 Your heart will always be where your treasure is.Light
(Luke 11.34-36)
22 Your eyes are a window for your body. When they are good, you have all the light you need.
23 But when your eyes are bad, everything is dark. If the light inside you is dark, you surely are in the dark.Money
(Luke 16.13)
24 You cannot be the slave of two masters! You will like one more than the other or be more loyal to one than the other. You cannot serve both God and money.Worry
(Luke 12.22-31)
25 I tell you not to worry about your life. Don't worry about having something to eat, drink, or wear. Isn't life more than food or clothing?
26 Look at the birds in the sky! They don't plant or harvest. They don't even store grain in barns. Yet your Father in heaven takes care of them. Aren't you worth much more than birds?
27 Can worry make you live longer?t 28 Why worry about clothes? Look how the wild flowers grow. They don't work hard to make their clothes. 29 t But I tell you that Solomon with all his wealtht wasn't as well clothed as one of them.
30 God gives such beauty to everything that grows in the fields, even though it is here today and thrown into a fire tomorrow. God will surely do even more for you! Why do you have such little faith?
31 Don't worry and ask yourselves, “Will we have anything to eat? Will we have anything to drink? Will we have any clothes to wear?” 32 Only people who don't know God are always worrying about such things. Your Father in heaven knows you need all of these.
33 But more than anything else, put God's work first and do what he wants. Then the other things will be yours as well.
34 Don't worry about tomorrow. It will take care of itself. You have enough to worry about today.