امثال 1

1 امثال سلیمان بن داود پادشاه اسرائیل2 به جهت دانستن حکمت و عدل، و برای فهمیدن کلمات فطانت.3 به جهت اکتساب ادب معرفت آمیز، و عدالت و انصاف و استقامت.4 تاساده دلان را زیرکی بخشد، و جوانان را معرفت وتمیز.5 تا مرد حکیم بشنود و علم را بیفزاید. ومرد فهیم تدابیر را تحصیل نماید.6 تا امثال وکنایات را بفهمند، کلمات حکیمان و غوامض ایشان را.7 ترس یهوه آغاز علم است. لیکن جاهلان حکمت و ادب را خوار میشمارند.8 ای پسر من تادیب پدر خود را بشنو، و تعلیم مادر خویش را ترک منما.9 زیرا که آنها تاج زیبایی برای سر تو، و جواهر برای گردن توخواهد بود.10 ای پسر من اگر گناهکاران تو رافریفته سازند، قبول منما.11 اگر گویند: «همراه مابیا تا برای خون در کمین بنشینیم، و برای بیگناهان بیجهت پنهان شویم،12 مثل هاویه ایشان را زنده خواهیم بلعید، و تندرست مانندآنانی که به گور فرو میروند.13 هر گونه اموال نفیسه را پیدا خواهیم نمود. و خانه های خود را ازغنیمت مملو خواهیم ساخت.14 قرعه خود رادر میان ما بینداز. و جمیع ما را یک کیسه خواهدبود.»15 ای پسر من با ایشان در راه مرو. و پای خودرا از طریقهای ایشان باز دار16 زیرا که پایهای ایشان برای شرارت میدود و به جهت ریختن خون میشتابد.17 به تحقیق، گستردن دام در نظرهر بالداری بیفایده است.18 لیکن ایشان به جهت خون خود کمین میسازند، و برای جان خویش پنهان میشوند.19 همچنین است راههای هر کس که طماع سود باشد، که آن جان مالک خود را هلاک میسازد.20 حکمت در بیرون ندا میدهد و در شوارع عام آواز خود را بلند میکند.21 در سرچهارراهها در دهنه دروازهها میخواند و در شهربه سخنان خود متکلم میشود22 که «ای جاهلان تا به کی جهالت را دوست خواهید داشت؟ و تا به کی مستهزئین از استهزا شادی میکنند و احمقان از معرفت نفرت مینمایند؟23 بهسبب عتاب من بازگشت نمایید. اینک روح خود را بر شما افاضه خواهم نمود و کلمات خود را بر شما اعلام خواهم کرد.24 زیرا که چون خواندم، شما ابانمودید و دستهای خود را افراشتم و کسی اعتنانکرد.25 بلکه تمامی نصیحت مرا ترک نمودید وتوبیخ مرا نخواستید.26 پس من نیز در حین مصیبت شما خواهم خندید و چون ترس بر شمامستولی شود استهزا خواهم نمود.27 چون خوف مثل باد تند بر شما عارض شود، و مصیبت مثل گردباد به شما دررسد، حینی که تنگی وضیق بر شما آید.28 آنگاه مرا خواهند خواندلیکن اجابت نخواهم کرد، و صبحگاهان مراجستجو خواهند نمود اما مرا نخواهند یافت.29 چونکه معرفت را مکروه داشتند، و ترس خداوند را اختیار ننمودند،30 و نصیحت مراپسند نکردند، و تمامی توبیخ مرا خوار شمردند،31 بنابراین، از میوه طریق خود خواهند خورد، واز تدابیر خویش سیر خواهند شد.32 زیرا که ارتداد جاهلان، ایشان را خواهد کشت و راحت غافلانه احمقان، ایشان را هلاک خواهد ساخت.33 اما هرکه مرا بشنود در امنیت ساکن خواهدبود، و از ترس بلا مستریح خواهد ماند.»

PROVERBS 1

How Proverbs //Can Be Used

1  t These are the proverbs
of King Solomon of Israel,
the son of David.

2 Proverbs will teach you
wisdom and self-control
and how to understand
sayings with deep meanings.

3 You will learn what is right
and honest and fair.

4 From these, an ordinary person
can learn to be smart,
and young people can gain
knowledge and good sense.

5 If you are already wise,
you will become even wiser.
And if you are smart,
you will learn to understand

6 proverbs and sayings,
as well as words of wisdom,
and all kinds of riddles.

7  t Respect and obey the [Lord]!
This is the beginning
of knowledge.t
Only a fool rejects wisdom
and good advice.

Warnings //against Bad Friends

8 My child, obey the teachings
of your parents,

9 and wear their teachings
as you would a pretty hat
or a lovely necklace.

10 Don't be tempted by sinners
or listen

11 when they say,
“Come on! Let's gang up
and kill somebody,
just for the fun of it!

12 They're well and healthy now,
but we'll finish them off
once and for all.

13 We'll take their valuables
and fill our homes
with stolen goods.

14 If you join our gang,
you'll get your share.”

15 Don't follow anyone like that
or do what they do.

16 They are in a big hurry
to commit some crime,
perhaps even murder.

17 They are like a bird
that sees the bait,
but ignores the trap.t

18 They gang up to murder someone,
but they are the victims.

19 The wealth you get from crime
robs you of your life.

Wisdom Speaks

20  t Wisdomt shouts in the streets
wherever crowds gather.

21 She shouts in the marketplaces
and near the city gates
as she says to the people,

22 “How much longer
will you enjoy
being stupid fools?
Won't you ever stop sneering
and laughing at knowledge?

23 Listen as I correct you
and tell you what I think.

24 You completely ignored me
and refused to listen;

25 you rejected my advice
and paid no attention
when I warned you.

26 “So when you are struck
by some terrible disaster,

27 or when trouble and distress
surround you like a whirlwind,
I will laugh and make fun.

28 You will ask for my help,
but I won't listen;
you will search,
but you won't find me.

29 No, you would not learn,
and you refused
to respect the [Lord].

30 You rejected my advice
and paid no attention
when I warned you.

31 “Now you will eat the fruit
of what you have done,
until you are stuffed full
with your own schemes.

32 Sin and self-satisfaction
bring destruction and death
to stupid fools.

33 But if you listen to me,
you will be safe and secure
without fear of disaster.”