امثال 14

1 هر زن حکیم خانه خود را بنا میکند، اما زن جاهل آن را با دست خود خراب مینماید.2 کسیکه به راستی خود سلوک مینماید ازخداوند میترسد، اما کسیکه در طریق خودکج رفتار است او را تحقیر مینماید.3 در دهان احمق چوب تکبر است، اما لبهای حکیمان ایشان را محافظت خواهد نمود.4 جایی که گاو نیست، آخور پاک است، اما ازقوت گاو، محصول زیاد میشود.5 شاهد امین دروغ نمی گوید، اما شاهد دروغ به کذب تنطق میکند.6 استهزاکننده حکمت را میطلبد و نمی یابد. اما به جهت مرد فهیم علم آسان است.7 از حضور مرد احمق دور شو، زیرا لبهای معرفت را در او نخواهی یافت.8 حکمت مرد زیرک این است که راه خود رادرک نماید، اما حماقت احمقان فریب است.9 احمقان به گناه استهزا میکنند، اما در میان راستان رضامندی است.10 دل شخص تلخی خویشتن را میداند، وغریب در خوشی آن مشارکت ندارد.11 خانه شریران منهدم خواهد شد، اما خیمه راستان شکوفه خواهد آورد.12 راهی هست که به نظر آدمی مستقیم مینماید، اما عاقبت آن، طرق موت است.13 هم در لهو و لعب دل غمگین میباشد، وعاقبت این خوشی حزن است.14 کسیکه در دل مرتد است از راههای خودسیر میشود، و مرد صالح به خود سیر است.15 مرد جاهل هر سخن را باور میکند، اما مردزیرک در رفتار خود تامل مینماید.16 مرد حکیم میترسد و از بدی اجتناب مینماید، اما احمق از غرور خود ایمن میباشد.17 مرد کج خلق، احمقانه رفتار مینماید، و(مردم ) از صاحب سوظن نفرت دارند.18 نصیب جاهلان حماقت است، اما معرفت، تاج زیرکان خواهد بود.19 بدکاران در حضور نیکان خم میشوند، وشریران نزد دروازه های عادلان میایستند.20 همسایه فقیر نیز از او نفرت دارد، امادوستان شخص دولتمند بسیارند.21 هرکه همسایه خود را حقیر شمارد گناه میورزد، اما خوشابحال کسیکه بر فقیران ترحم نماید.22 آیا صاحبان تدبیر فاسد گمراه نمی شوند، اما برای کسانی که تدبیر نیکو مینمایند، رحمت و راستی خواهد بود.23 از هر مشقتی منفعت است، اما کلام لبها به فقر محض میانجامد.24 تاج حکیمان دولت ایشان است، اماحماقت احمقان حماقت محض است.25 شاهد امین جانها را نجات میبخشد، اما هرکه به دروغ تنطق میکند فریب محض است.26 در ترس خداوند اعتماد قوی است، وفرزندان او را ملجا خواهد بود.27 ترس خداوند چشمه حیاتاست، تا ازدامهای موت اجتناب نمایند.28 جلال پادشاه از کثرت مخلوق است، وشکستگی سلطان از کمی مردم است.29 کسیکه دیرغضب باشد کثیرالفهم است، وکج خلق حماقت را به نصیب خود میبرد.30 دل آرام حیات بدن است، اما حسدپوسیدگی استخوانها است.31 هرکه بر فقیر ظلم کند آفریننده خود راحقیر میشمارد، و هرکه بر مسکین ترحم کند اورا تمجید مینماید.32 شریر از شرارت خود به زیر افکنده میشود، اما مرد عادل چون بمیرد اعتماد دارد.33 حکمت در دل مرد فهیم ساکن میشود، امادر اندرون جاهلان آشکار میگردد.34 عدالت قوم را رفیع میگرداند، اما گناه برای قوم، عار است.35 رضامندی پادشاه بر خادم عاقل است، اماغضب او بر پست فطرتان.

PROVERBS 14

Wisdom Makes Good Sense

1 A woman's family
is held together
by her wisdom,
but it can be destroyed
by her foolishness.

2 By living right, you show
that you respect the [Lord];
by being deceitful, you show
that you despise him.

3 Proud fools are punished
for their stupid talk,
but sensible talk
can save your life.

4 Without the help of an ox
there can be no crop,
but with a strong ox
a big crop is possible.

5 An honest witness
tells the truth;
a dishonest witness
tells nothing but lies.

6 Make fun of wisdom,
and you will never find it.
But if you have understanding,
knowledge comes easily.

7 Stay away from fools,
or you won't learn a thing.

8 Wise people have enough sense
to find their way,
but stupid fools get lost.

9 Fools don't care
if they are wrong, t
but God is pleased
when people do right.

10 No one else can really know
how sad or happy you are.

11 The tent of a good person
stands longer than the house
of someone evil.

12  t You may think you are
on the right road
and still end up dead.

13 Sorrow may hide
behind laughter,
and happiness may end
in sorrow.

14 You harvest what you plant,
whether good or bad.

15 Don't be stupid
and believe all you hear;
be smart and know
where you are headed.

16 Only a stupid fool
is never cautious—
so be extra careful
and stay out of trouble.

17 Fools have quick tempers,
and no one likes you
if you can't be trusted.

18 Stupidity leads to foolishness;
be smart and learn.

19 The wicked will come crawling
to those who obey God.

20 You have no friends
if you are poor,
but you have lots of friends
if you are rich.

21 It's wrong to hate others,
but God blesses everyone
who is kind to the poor.

22 It's a mistake
to make evil plans,
but you will have loyal friends
if you want to do right.

23 Hard work is worthwhile,
but empty talk
will make you poor.

24 Wisdom can make you rich,
but foolishness leads
to more foolishness.

25 An honest witness
can save your life,
but liars can't be trusted.

26 If you respect the [Lord],
you and your children
have a strong fortress

27 and a life-giving fountain
that keeps you safe
from deadly traps.

28 Rulers of powerful nations
are held in honor;
rulers of weak nations
are nothing at all.

29 It's smart to be patient,
but it's stupid
to lose your temper.

30 It's healthy to be content,
but envy can eat you up.

31 If you mistreat the poor,
you insult your Creator;
if you are kind to them,
you show him respect.

32 In times of trouble
the wicked are destroyed,
but even at death
the innocent have faith.t

33 Wisdom is found in the minds
of people with good sense,
but fools don't know it.t

34 Doing right brings honor
to a nation,
but sin brings disgrace.

35 Kings reward servants
who act wisely,
but they punish those
who act foolishly.