امثال 16

1 تدبیرهای دل از آن انسان است، اماتنطق زبان از جانب خداوند میباشد.2 همه راههای انسان در نظر خودش پاک است، اما خداوند روحها را ثابت میسازد.3 اعمال خود را به خداوند تفویض کن، تافکرهای تو استوار شود.4 خداوند هر چیز را برای غایت آن ساخته است، و شریران را نیز برای روز بلا.5 هرکه دل مغرور دارد نزد خداوند مکروه است، و او هرگز مبرا نخواهد شد.6 از رحمت و راستی، گناه کفاره میشود، و به ترس خداوند، از بدی اجتناب میشود.7 چون راههای شخص پسندیده خداوندباشد، دشمنانش را نیز با وی به مصالحه میآورد.8 اموال اندک که با انصاف باشد بهتر است، ازدخل فراوان بدون انصاف.9 دل انسان در طریقش تفکر میکند، اماخداوند قدمهایش را استوار میسازد.10 وحی بر لبهای پادشاه است، و دهان او درداوری تجاوز نمی نماید.11 ترازو و سنگهای راست از آن خداونداست و تمامی سنگهای کیسه صنعت وی میباشد.12 عمل بد نزد پادشاهان مکروه است، زیرا که کرسی ایشان از عدالت برقرار میماند.13 لبهای راستگو پسندیده پادشاهان است، وراستگویان را دوست میدارند.14 غضب پادشاهان، رسولان موت است امامرد حکیم آن را فرو مینشاند.15 در نور چهره پادشاه حیاتاست، ورضامندی او مثل ابر نوبهاری است.16 تحصیل حکمت از زر خالص چه بسیاربهتر است، و تحصیل فهم از نقره برگزیده تر.17 طریق راستان، اجتناب نمودن از بدی است، و هرکه راه خود را نگاه دارد جان خویش را محافظت مینماید.18 تکبر پیش رو هلاکت است، و دل مغرورپیش رو خرابی.19 با تواضع نزد حلیمان بودن بهتر است، ازتقسیم نمودن غنیمت با متکبران.20 هرکه در کلام تعقل کند سعادتمندی خواهد یافت، و هرکه به خداوند توکل نمایدخوشابحال او.21 هرکه دل حکیم دارد فهیم خوانده میشود، و شیرینی لبها علم را میافزاید.22 عقل برای صاحبش چشمه حیاتاست، اما تادیب احمقان، حماقت است.23 دل مرد حکیم دهان او را عاقل میگرداند، و علم را بر لبهایش میافزاید.24 سخنان پسندیده مثلشان عسل است، برای جان شیرین است و برای استخوانهاشفادهنده.25 راهی هست که در نظر انسان راست است، اما عاقبت آن راه، موت میباشد.26 اشتهای کارگر برایش کار میکند، زیرا که دهانش او را بر آن تحریض مینماید.27 مرد لئیم شرارت را میاندیشد، و برلبهایش مثل آتش سوزنده است.28 مرد دروغگو نزاع میپاشد، و نمام دوستان خالص را از همدیگر جدا میکند.29 مرد ظالم همسایه خود را اغوا مینماید، واو را به راه غیر نیکو هدایت میکند.30 چشمان خود را بر هم میزند تا دروغ رااختراع نماید، و لبهایش را میخاید و بدی را به انجام میرساند.31 سفیدمویی تاج جمال است، هنگامی که درراه عدالت یافت شود.32 کسیکه دیرغضب باشد از جبار بهتر است، و هرکه بر روح خود مالک باشد از تسخیرکننده شهر افضل است.33 قرعه در دامنانداخته میشود، لیکن تمامی حکم آن از خداوند است.

PROVERBS 16

The [Lord] //Has the Final Word

1 We humans make plans,
but the [Lord]
has the final word.

2 We may think we know
what is right,
but the [Lord] is the judge
of our motives.

3 Share your plans with the [Lord],
and you will succeed.

4 The [Lord] has a reason
for everything he does,
and he lets evil people live
only to be punished.

5 The [Lord] doesn't like
anyone who is conceited—
you can be sure
they will be punished.

6  t If we truly love God,
our sins will be forgiven;
if we show him respect,
we will keep away from sin.

7 When we please the [Lord],
even our enemies
make friends with us.

8  t It's better to be honest
and poor
than to be dishonest
and rich.

9 We make our own plans,
but the [Lord] decides
where we will go.

10 Rulers speak with authority
and are never wrong.

11 The [Lord] watches to see
if we are fair
or if we cheat others.

12 Justice makes rulers powerful.
They should hate evil

13 and like honesty and truth.

14 An angry ruler
can put you to death.
So be wise!
Don't make one angry.

15 When a ruler is happy
and pleased with you,
it's like refreshing rain,
and you will live.

16 It's much better to be wise
and sensible
than to be rich.

17 God's people avoid evil ways,
and they protect themselves
by watching where they go.

18 Too much pride
will destroy you.

19 You are better off
to be humble and poor
than to get rich
from what you take by force.

20 If you know what you're doing, t
you will prosper.
God blesses everyone
who trusts him.

21 Good judgment proves
that you are wise,
and if you speak kindly,
you can teach others.

22 Good sense is a fountain
that gives life,
but fools are punished
by their foolishness.

23 You can persuade others
if you are wise
and speak sensibly.

24 Kind words are like honey—
they cheer you up
and make you feel strong.

25  t Sometimes what seems right
is really a road to death.

26 The hungrier you are,
the harder you work.

27 Worthless people plan trouble.
Even their words burn
like a flaming fire.

28  t Gossip is no good!
It causes hard feelings
and comes between friends.

29 Don't trust violent people.
They will mislead you
to do the wrong thing.

30 When someone winks
or grins behind your back,
trouble is on the way.

31 Gray hair is a glorious crown
worn by those
who have lived right.

32 Controlling your temper
is better than being a hero
who captures a city.

33 We make our own decisions,
but the [Lord] alone
determines what happens.