امثال 20

1 شراب استهزا میکند و مسکرات عربده میآورد، و هرکه به آن فریفته شود حکیم نیست.2 هیبت پادشاه مثل غرش شیر است، و هرکه خشم او را به هیجان آورد، بهجان خود خطامی ورزد.3 از نزاع دور شدن برای انسان عزت است، اماهر مرد احمق مجادله میکند.4 مرد کاهل بهسبب زمستان شیار نمی کند، لهذا در موسم حصاد گدایی میکند و نمی یابد.5 مشورت در دل انسان آب عمیق است، امامرد فهیم آن را میکشد.6 بسا کسانند که هر یک احسان خویش رااعلام میکنند، اما مرد امین را کیست که پیدا کند.7 مرد عادل که به کاملیت خود سلوک نماید، پسرانش بعد از او خجسته خواهند شد.8 پادشاهی که بر کرسی داوری نشیند، تمامی بدی را از چشمان خود پراکنده میسازد.9 کیست که تواند گوید: «دل خود را طاهرساختم، و از گناه خویش پاک شدم.»10 سنگهای مختلف و پیمانه های مختلف، هر دوی آنها نزد خداوند مکروه است.11 طفل نیز از افعالش شناخته میشود، که آیااعمالش پاک و راست است یا نه.12 گوش شنوا و چشم بینا، خداوند هر دو آنهارا آفریده است.13 خواب را دوست مدار مبادا فقیر شوی. چشمان خود را باز کن تا از نان سیر گردی.14 مشتری میگوید بد است، بد است، اماچون رفت آنگاه فخر میکند.15 طلا هست و لعلها بسیار، اما لبهای معرفت جواهر گرانبها است.16 جامه آنکس را بگیر که به جهت غریب ضامن است، و او را به رهن بگیر که ضامن بیگانگان است.17 نان فریب برای انسان لذیذ است، اما بعد دهانش از سنگ ریزهها پر خواهد شد.18 فکرها به مشورت محکم میشود، و باحسن تدبیر جنگ نما.19 کسیکه به نمامی گردش کند اسرار را فاش مینماید، لهذا با کسیکه لبهای خود را میگشایدمعاشرت منما.20 هرکه پدر و مادر خود را لعنت کندچراغش در ظلمت غلیظ خاموش خواهد شد.21 اموالی که اولا به تعجیل حاصل میشود، عاقبتش مبارک نخواهد شد.22 مگو که از بدی انتقام خواهم کشید، بلکه برخداوند توکل نما و تو را نجات خواهد داد.23 سنگهای مختلف نزد خداوند مکروه است، و ترازوهای متقلب نیکو نیست.24 قدمهای انسان از خداوند است، پس مردراه خود را چگونه بفهمد؟25 شخصی که چیزی را به تعجیل مقدس میگوید، و بعد از نذر کردن استفسار میکند، دردام میافتد.26 پادشاه حکیم شریران را پراکنده میسازد وچوم را بر ایشان میگرداند.27 روح انسان، چراغ خداوند است که تمامی عمقهای دل را تفتیش مینماید.28 رحمت و راستی پادشاه را محافظت میکند، و کرسی او به رحمت پایدار خواهد ماند.29 جلال جوانان قوت ایشان است، و عزت پیران موی سفید.30 ضربهای سخت از بدی طاهر میکند وتازیانهها به عمق دل فرو میرود.

PROVERBS 20

Words of Wisdom Are Better //than Gold

1 It isn't smart to get drunk!
Drinking makes a fool of you
and leads to fights.

2 An angry ruler
is like a roaring lion—
make either one angry,
and you are dead.

3 It makes you look good
when you avoid a fight—
only fools love to quarrel.

4 If you are too lazy to plow,
don't expect a harvest.

5 Someone's thoughts may be
as deep as the ocean,
but if you are smart,
you will discover them.

6 There are many who say,
“You can trust me!”
But can they be trusted?

7 Good people live right,
and God blesses the children
who follow their example.

8 When rulers decide cases,
they weigh the evidence.

9 Can any of us really say,
“My thoughts are pure,
and my sins are gone”?

10 Two things the [Lord] hates
are dishonest scales
and dishonest measures.

11 The good or bad
that children do
shows what they are like.

12 Hearing and seeing
are gifts from the [Lord].

13 If you sleep all the time,
you will starve;
if you get up and work,
you will have enough food.

14 Everyone likes to brag
about getting a bargain.

15 Sensible words are better
than gold or jewels.

16 You deserve to lose your coat
if you loan it to someone
to guarantee payment
for the debt of a stranger.

17 The food you get by cheating
may taste delicious,
but it turns to gravel.

18 Be sure you have sound advice
before making plans
or starting a war.

19 Stay away from gossips—
they tell everything.

20 Children who curse their parents
will go to the land of darkness
long before their time.

21 Getting rich quickt
may turn out to be a curse.

22 Don't try to get even.
Trust the [Lord],
and he will help you.

23 The [Lord] hates dishonest scales
and dishonest weights.
So don't cheat!

24 How can we know
what will happen to us
when the [Lord] alone decides?

25 Don't fall into the trap
of making promises to God
before you think!

26 A wise ruler severely punishes
every criminal.

27 Our inner thoughts are a lamp
from the [Lord],
and they search our hearts.

28 Rulers are protected
by God's mercy and loyalty,
butt they must be merciful
for their kingdoms to last.

29 Young people take pride
in their strength,
but the gray hairs of wisdom
are even more beautiful.

30 A severe beating can knock all
of the evil out of you!