امثال 24

1 بر مردان شریر حسد مبر، و آرزو مدارتا با ایشان معاشرت نمایی،2 زیرا که دل ایشان در ظلم تفکر میکند ولبهای ایشان درباره مشقت تکلم مینماید.3 خانه به حکمت بنا میشود، و با فطانت استوار میگردد،4 و به معرفت اطاقها پر میشود، از هر گونه اموال گرانبها و نفایس.5 مرد حکیم در قدرت میماند، و صاحب معرفت در توانایی ترقی میکند،6 زیرا که با حسن تدبیر باید جنگ بکنی، و ازکثرت مشورت دهندگان نصرت است.7 حکمت برای احمق زیاده بلند است، دهان خود را در دربار باز نمی کند.8 هرکه برای بدی تفکر میکند، او را فتنه انگیزمی گویند.9 فکر احمقان گناه است، و استهزاکننده نزد آدمیان مکروه است.10 اگر در روز تنگی سستی نمایی، قوت توتنگ میشود.11 آنانی را که برای موت برده شوند خلاص کن، و از رهانیدن آنانی که برای قتل مهیااندکوتاهی منما.12 اگر گویی که این را ندانستیم، آیا آزماینده دلها نمی فهمد؟ و حافظ جان تو نمی داند؟ و به هرکس برحسب اعمالش مکافات نخواهد داد؟13 ای پسر من عسل را بخور زیرا که خوب است، وشان عسل را چونکه به کامت شیرین است.14 همچنین حکمت را برای جان خود بیاموز، اگر آن را بیابی آنگاه اجرت خواهد بود، و امید تومنقطع نخواهد شد.15 ای شریر برای منزل مرد عادل در کمین مباش، و آرامگاه او را خراب مکن،16 زیرا مرد عادل اگرچه هفت مرتبه بیفتدخواهد برخاست، اما شریران در بلا خواهندافتاد.17 چون دشمنت بیفتد شادی مکن، و چون بلغزد دلت وجد ننماید،18 مبادا خداوند این را ببیند و در نظرش ناپسند آید، و غضب خود را از او برگرداند.19 خویشتن را بهسبب بدکاران رنجیده مساز، و بر شریران حسد مبر،20 زیرا که به جهت بدکاران اجر نخواهد بود، و چراغ شریران خاموش خواهد گردید.21 ای پسر من از خداوند و پادشاه بترس، و بامفسدان معاشرت منما،22 زیرا که مصیبت ایشان ناگهان خواهدبرخاست، و عاقبت سالهای ایشان را کیست که بداند؟23 اینها نیز از (سخنان ) حکیمان است طرفداری در داوری نیکو نیست.24 کسیکه به شریر بگوید تو عادل هستی، امتها او را لعنت خواهند کرد و طوایف از اونفرت خواهند نمود.25 اما برای آنانی که او را توبیخ نمایندشادمانی خواهد بود، و برکت نیکو به ایشان خواهد رسید.26 آنکه به کلام راست جواب گوید لبها رامی بوسد.27 کار خود را در خارج آراسته کن، و آن را درملک مهیا ساز، و بعد از آن خانه خویش را بنا نما.28 بر همسایه خود بیجهت شهادت مده، و بالبهای خود فریب مده،29 و مگو به طوری که او به من عمل کرد من نیزبا وی عمل خواهم نمود، و مرد را برحسب اعمالش پاداش خواهم داد.30 از مزرعه مرد کاهل، و از تاکستان شخص ناقص العقل گذشتم.31 و اینک بر تمامی آن خارها میرویید، وخس تمامی روی آن را میپوشانید، و دیوارسنگیش خراب شده بود،32 پس من نگریسته متفکر شدم، ملاحظه کردم و ادب آموختم.33 اندکی خفت و اندکی خواب، و اندکی بر هم نهادن دستها به جهت خواب.34 پس فقر تو مثل راهزن بر تو خواهد آمد، ونیازمندی تو مانند مرد مسلح.

PROVERBS 24

–19–

1 Don't be jealous of crooks
or want to be their friends.

2 All they think about
and talk about
is violence and cruelty.

–20–

3 Use wisdom and understanding
to establish your home;

4 let good sense fill the rooms
with priceless treasures.

–21–

5 Wisdom brings strength,
and knowledge gives power.

6 Battles are won
by listening to advice
and making a lot of plans.

–22–

7 Wisdom is too much for fools!
Their advice is no good.

–23–

8 No one but troublemakers
think up trouble.

9 Everyone hates senseless fools
who think up ways to sin.

–24–

10 Don't give up and be helpless
in times of trouble.

–25–

11 Don't fail to rescue those
who are doomed to die.

12 Don't say, “I didn't know it!”
God can read your mind.
He watches each of us
and knows our thoughts.
And God will pay us back
for what we do.

–26–

13 Honey is good for you,
my children,
and it tastes sweet.

14 Wisdom is like honey
for your life—
if you find it,
your future is bright.

–27–

15 Don't be a cruel person
who attacks good people
and hurts their families.

16 Even if good people
fall seven times,
they will get back up.
But when trouble strikes
the wicked,
that's the end of them.

–28–

17 Don't be happy
to see your enemies trip
and fall down.

18 The [Lord] will find out
and be unhappy.
Then he will stop
being angry with them.

–29–

19 Don't let evil people
worry you
or make you jealous.

20 They will soon be gone
like the flame of a lamp
that burns out.

–30–

21 My children, you must respect
the [Lord] and the king,
and you must not make friends
with anyone who rebels
against either of them.

22 Who knows what sudden disaster
the [Lord] or a ruler
might bring?

More Sayings That Make //Good Sense

23 Here are some more sayings
that make good sense:
When you judge,
you must be fair.

24 If you let the guilty
go free,
people of all nations
will hate and curse you.

25 But if you punish the guilty,
things will go well for you,
and you will prosper.

26 Giving an honest answer
is a sign
of true friendship.

27 Get your fields ready
and plant your crops
before starting a home.

28 Don't accuse anyone
who isn't guilty.
Don't ever tell a lie

29 or say to someone,
“I'll get even with you!”

30 I once walked by the field
and the vineyard
of a lazy fool.

31 Thorns and weeds
were everywhere,
and the stone wall
had fallen down.

32 When I saw this,
it taught me a lesson:

33  t Sleep a little. Doze a little.
Fold your hands
and twiddle your thumbs.

34 Suddenly poverty hits you
and everything is gone!