امثال 6

1 ای پسرم، اگر برای همسایه خود ضامن شده، و به جهت شخص بیگانه دست داده باشی،2 و از سخنان دهان خود در دام افتاده، و ازسخنان دهانت گرفتار شده باشی،3 پسای پسرمن، این را بکن و خویشتن را رهایی ده چونکه بهدست همسایه ات افتادهای. برو و خویشتن رافروتن ساز و از همسایه خود التماس نما.4 خواب را به چشمان خود راه مده، و نه پینکی رابه مژگان خویش.5 مثل آهو خویشتن را از کمندو مانند گنجشک از دست صیاد خلاص کن.6 ای شخص کاهل نزد مورچه برو، و درراههای او تامل کن و حکمت را بیاموز،7 که وی را پیشوایی نیست و نه سرور و نه حاکمی.8 اماخوراک خود را تابستان مهیا میسازد و آذوقه خویش را در موسم حصاد جمع میکند.9 ای کاهل، تا به چند خواهی خوابید و از خواب خودکی خواهی برخاست؟10 اندکی خفت و اندکی خواب، و اندکی بر هم نهادن دستها به جهت خواب.11 پس فقر مثل راهزن بر تو خواهد آمد، و نیازمندی بر تو مانند مرد مسلح.12 مرد لئیم و مرد زشت خوی، با اعوجاج دهان رفتار میکند.13 با چشمان خود غمزه میزند و با پایهای خویش حرف میزند. باانگشتهای خویش اشاره میکند.14 در دلش دروغها است و پیوسته شرارت را اختراع میکند. نزاعها را میپاشد.15 بنابراین مصیبت بر او ناگهان خواهد آمد. در لحظهای منکسر خواهد شد وشفا نخواهد یافت.16 شش چیز است که خداوند از آنها نفرت دارد، بلکه هفت چیز که نزد جان وی مکروه است.17 چشمان متکبر و زبان دروغگو، ودستهایی که خون بیگناه را میریزد.18 دلی که تدابیر فاسد را اختراع میکند. پایهایی که درزیان کاری تیزرو میباشند.19 شاهد دروغگو که به کذب متکلم شود. و کسیکه در میان برادران نزاعها بپاشد.20 ای پسر من اوامر پدر خود را نگاه دار وتعلیم مادر خویش را ترک منما.21 آنها را بر دل خود دائم ببند، و آنها را بر گردن خویش بیاویز.22 حینی که به راه میروی تو را هدایت خواهد نمود، و حینی که میخوابی بر تو دیده بانی خواهد کرد، و وقتی که بیدار شوی با تو مکالمه خواهد نمود.23 زیرا که احکام (ایشان ) چراغ وتعلیم (ایشان ) نور است، و توبیخ تدبیرآمیز طریق حیاتاست.24 تا تو را از زن خبیثه نگاه دارد، و ازچاپلوسی زبان زن بیگانه.25 در دلت مشتاق جمال وی مباش، و از پلکهایش فریفته مشو،26 زیرا که بهسبب زن زانیه، شخص برای یک قرص نان محتاج میشود، و زن مرد دیگر، جان گرانبها را صید میکند.27 آیا کسی آتش را درآغوش خود بگیرد و جامهاش سوخته نشود؟28 یا کسی بر اخگرهای سوزنده راه رود وپایهایش سوخته نگردد؟29 همچنین است کسیکه نزد زن همسایه خویش داخل شود، زیرا هرکه او را لمس نماید بیگناه نخواهد ماند.30 دزد را اهانت نمی کنند اگر دزدی کند تاجان خود را سیر نماید وقتی که گرسنه باشد.31 لیکن اگر گرفته شود، هفت چندان رد خواهدنمود و تمامی اموال خانه خود را خواهد داد.32 اما کسیکه با زنی زنا کند، ناقص العقل است وهرکه چنین عمل نماید، جان خود را هلاک خواهد ساخت.33 او ضرب و رسوایی خواهدیافت، و ننگ او محو نخواهد شد.34 زیرا که غیرت، شدت خشم مرد است و در روز انتقام، شفقت نخواهد نمود.35 بر هیچ کفارهای نظرنخواهد کرد و هرچند عطایا را زیاده کنی، قبول نخواهد نمود.

PROVERBS 6

Don't Be Foolish

1  t My child, suppose you agree
to pay the debt of someone,
who cannot repay a loan.

2 Then you are trapped
by your own words,

3 and you are now in the power
of someone else.
Here is what you should do:
Go and beg for permission
to call off the agreement.

4 Do this before you fall asleep
or even get sleepy.

5 Save yourself, just as a deer
or a bird tries to escape
from a hunter.

6 You lazy people can learn
by watching an anthill.

7 Ants don't have leaders,

8 but they store up food
during harvest season.

9 How long will you lie there
doing nothing at all?
When are you going to get up
and stop sleeping?

10  t Sleep a little. Doze a little.
Fold your hands
and twiddle your thumbs.

11 Suddenly, everything is gone,
as though it had been taken
by an armed robber.

12 Worthless liars go around

13  t winking and giving signals
to deceive others.

14 They are always thinking up
something cruel and evil,
and they stir up trouble.

15 But they will be struck
by sudden disaster
and left without a hope.

16 There are six or seven
kinds of people
the [Lord] doesn't like:

17 Those who are too proud
or tell lies or murder,

18 those who make evil plans
or are quick to do wrong,

19 those who tell lies in court
or stir up trouble
in a family.

20 Obey the teaching
of your parents—

21 always keep it in mind
and never forget it.

22 Their teaching will guide you
when you walk,
protect you when you sleep,
and talk to you
when you are awake.

23 The Law of the Lord is a lamp,
and its teachings
shine brightly.
Correction and self-control
will lead you through life.

24 They will protect you
from the flattering words
of someone else's wife.t

25 Don't let yourself be attracted
by the charm and lovely eyes
of someone like that.

26 A woman who sells her love
can be bought for as little
as the price of a meal.
But making love
to another man's wife
will cost you everything.

27 If you carry burning coals,
you burn your clothes;

28 if you step on hot coals,
you burn your feet.

29 And if you go to bed
with another man's wife,
you pay the price.

30 We don't put up with thieves,
not event with one who steals
for something to eat.

31 And thieves who get caught
must pay back
seven times what was stolen
and lose everything.

32 But if you go to bed
with another man's wife,
you will destroy yourself
by your own stupidity.

33 You will be beaten
and forever disgraced,

34 because a jealous husband
can be furious and merciless
when he takes revenge.

35 He won't let you pay him off,
no matter what you offer.